मेन फोटो : H34964, H34966, H34955, H34957, H34959 नाशिक : दिवाळीच्या सुट्ट्यांनिमित्त विविध मंदिरांसह पर्यटनस्थळांवर पर्यटकांची मोठी गर्दी होत आहे. कुटुंबीयांसह आलेले नागरिक देवदर्शनाचा लाभ घेत असून, पर्यटनस्थळांवर लहान मुलांसह बच्चे कंपनी खेळण्याचा आणि विविध ठिकाणी छायाचित्रे काढण्याचा आनंद लुटताना दिसत आहेत. (सर्व छायाचित्रे : विकी कदम) -- सलग सुट्यांमुळे पर्यटनाला उधाण प्रमुख तीर्थक्षेत्रांवर लांबच लांब रांगा; स्थानिक अर्थव्यवस्था तेजीत समर्पक हेडिंग व सबहेडिंग सुचवा सकाळ वृत्तसेवा नाशिक, ता. १३ : दिवाळीला जोडून आलेल्या सलग सुट्यांमुळे धार्मिक पर्यटनात मोठी वाढ झाली आहे. देशभरासह परदेशातूनही लाखो भाविक दर्शनासाठी दाखल झाल्याने उत्तर महाराष्ट्रातील सर्वच तीर्थक्षेत्रांना यात्रेचे स्वरूप आले आहे. त्र्यंबकेश्‍वर, सप्तशृंगगड, शिर्डी, शनी शिंगणापूर यासह देवदर्शनासाठी प्रचंड गर्दी होत आहे. नाशिक शहरातील गोदावरीचा काठ आणि ऐतिहासिक रामतीर्थ परिसरात पहाटेपासूनच भाविकांची मोठी गर्दी पाहायला मिळत आहे. पवित्र स्नान आणि धार्मिक विधींसाठी देश-विदेशातील पर्यटक येथे मोठ्या संख्येने येत आहेत. श्री काळाराम मंदिर, कपालेश्वर मंदिर आणि सीता गुंफा परिसरात दर्शनासाठी लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत. बाहेर राज्यातून आलेल्या भाविकांचे प्रमाण लक्षणीय आहे. गाड्या पार्किंगसाठी असुविधा होत असून मिळेल त्या जागी गाड्या पार्क केल्या जात आहेत. नाशिकच्या आसपासच्या प्रमुख तीर्थक्षेत्रांवरही अशीच परिस्थिती आहे. बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या त्र्यंबकेश्वर येथे पहाटेपासूनच भाविकांनी गर्दी केली आहे. साडेतीन शक्तिपीठांपैकी अर्धे पीठ असलेल्या वणी येथील श्री सप्तशृंग गडावरही देवीच्या दर्शनासाठी भाविकांचा मोठा ओघ सुरू आहे. याशिवाय, नगर जिल्ह्यातील शिर्डी येथील श्री साईबाबा मंदिर आणि शनी शिंगणापूर येथेही राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून आलेल्या भक्तांची मोठी रेलचेल आहे. वाढत्या गर्दीचा सकारात्मक परिणाम स्थानिक अर्थव्यवस्थेवर झाला आहे. नाशिक, त्र्यंबकेश्वर आणि शिर्डी येथील सर्वच लहान-मोठी हॉटेल्स आणि लॉजेस हाऊसफुल्ल झाली आहेत. पूजेचे साहित्य, प्रसाद, हार-फुले आणि स्थानिक खाद्यपदार्थांच्या विक्रीत मोठी वाढ झाल्याने व्यावसायिकांमध्ये समाधानाचे वातावरण आहे. भाविकांची वाढती संख्या लक्षात घेता पोलीस प्रशासन आणि मंदिर संस्थानांच्या वतीने चोख सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी पर्यायी मार्गांचा वापर केला जात असून, दर्शन रांगेत भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी आणि निवाऱ्याची विशेष सोय करण्यात आली आहे. ---बुलेट प्रमुख गर्दीची ठिकाणे : गोदावरी घाट (रामतीर्थ), श्री काळाराम मंदिर (पंचवटी), श्री त्र्यंबकेश्वर मंदिर (त्र्यंबकेश्वर), श्री सप्तशृंग निवासिनी देवी गड (वणी), श्री साईबाबा मंदिर (शिर्डी) आणि श्री क्षेत्र शनी शिंगणापूर. - दर्शनाची वेळ आणि नियोजन: सुट्यांमुळे दर्शन रांगेत २ ते ४ तासांचा वेळ. भाविकांनी शक्यतो पहाटे लवकर किंवा दुपारच्या सत्रात दर्शनाचे करावे नियोजन - ऑनलाइन पासची सुविधा: त्र्यंबकेश्वर, सप्तशृंग गड आणि शिर्डी येथे ऑनलाइन दर्शन पासची सोय उपलब्ध आहे. वेळ वाचवण्यासाठी संबंधित देवस्थानच्या अधिकृत वेबसाइटवरून करावी आगाऊ नोंदणी. - वाहतूक आणि पार्किंग: शहरातील पंचवटी परिसर आणि महामार्गांवर वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी प्रशासनाने निश्चित केलेल्या वाहनतळांचाच करावा वापर. - मदत व सुरक्षितता: गर्दीच्या ठिकाणी मौल्यवान वस्तूंची काळजी घ्यावी. कोणत्याही मदतीसाठी स्थानिक पोलीस नियंत्रण कक्ष (११२) किंवा मंदिर संस्थानच्या मदत केंद्राशी साधावा संपर्क. --- कोट देवस्थान ट्रस्टने भाविकांसाठी दर्शनाची सुयोग्य व्यवस्था, पिण्याचे स्वच्छ पाणी आणि स्वच्छतागृहांची सोय करणे आवश्यक आहे. याशिवाय ज्येष्ठ नागरिक व दिव्यांगांसाठी विशेष मदत, प्रथमोपचार केंद्र आणि सुरक्षित वाहनतळाची सुविधा उपलब्ध केल्यास भाविकांचा प्रवास सुखकर होतो. - योगेश विधाते, भाविक