Premium|Sleep Hygiene : शांत झोप का होत नाही? स्लीप हायजीनचे वैज्ञानिक नियम जाणून घ्या

डॉ. सुबोध देशमुख

शांत आणि गाढ झोप हे निसर्गाने मानवी शरीराला दिलेले एक मोफत आणि सर्वात शक्तिशाली औषध आहे. स्लीप हायजीन म्हणजे कोणतीही कठीण गोष्ट नसून ती आपल्या निसर्गाशी आणि शरीराशी जुळवून घेण्याची एक आरोग्यदायी जीवनशैली आहे. आजच्या डिजिटल आणि धावपळीच्या युगात आपल्या रात्रीच्या झोपेला प्राधान्य देणे हा स्वार्थीपणा नसून तो निरोगी राहण्याचा पाया आहे.

आधुनिक जीवनशैलीत मानवाने तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात अफाट प्रगती केली असली, तरी त्याच्या दैनंदिन आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाची एक गोष्ट हरवत चालली आहे ती म्हणजे ‘शांत गाढ झोप’. आजच्या धावपळीच्या युगात अनियंत्रित काम, कामाचा ताण आणि सतत डोळ्यांसमोर असणारे डिजिटल स्क्रीन यांमुळे बहुतांश लोक निद्रानाश (इन्सोम्निया) किंवा अपुऱ्या झोपेच्या समस्येने त्रस्त आहेत. वैद्यकीय विज्ञानात शांत आणि सलग झोप मिळवण्यासाठीच्या सवयींना ‘स्लीप हायजीन’ असे म्हटले जाते. उत्तम शारीरिक आरोग्य, बळकट प्रतिकारशक्ती आणि मानसिक शांततेसाठी अन्न व पाण्याइतकीच शांत झोपही आवश्यक असते. स्लीप हायजीनची वैज्ञानिक पद्धत समजून घेऊन ती दैनंदिन जगण्यात रुजवणे ही आजच्या काळाची सर्वात मोठी गरज झाली आहे.