India's defense science and technology advancements
esakal
लेखक - सुदर्शन कुडचे
भारताच्या संरक्षण व्यवस्थेमध्ये विज्ञान-तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर हा देशाच्या सुरक्षिततेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरत आहे. बदलत्या जागतिक परिस्थितीत आणि वाढत्या सुरक्षात्मक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर आधुनिक शस्त्रसज्जता ही प्रत्येक देशासाठी आवश्यक ठरली आहे. या संदर्भात भारताने स्वदेशी संशोधन आणि विकासाच्या माध्यमातून विविध क्षेपणास्त्र प्रणाली विकसित केल्या आहेत. या प्रणालींमध्ये ब्रह्मोस आणि अग्नी ही दोन महत्त्वाची क्षेपणास्त्रे विशेष उल्लेखनीय आहेत. या दोन्ही प्रणालींनी भारताच्या संरक्षण क्षमतेत मोठी वाढ केली असून विज्ञान-तंत्रज्ञानातील प्रगतीचे प्रतीक म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जाते.
अग्नी क्षेपणास्त्र मालिका ही भारताच्या दीर्घ पल्ल्याच्या संरक्षण क्षमतेचे प्रतीक आहे. या मालिकेतील विविध प्रकारची क्षेपणास्त्रे वेगवेगळ्या अंतरावर लक्ष्य साध्य करू शकतात. अग्नी क्षेपणास्त्रांमुळे भारताला दूरच्या लक्ष्यांवर अचूक प्रहार करण्याची क्षमता मिळते. त्यामुळे देशाची संरक्षण तयारी अधिक मजबूत होते.
ब्रह्मोस हे भारताच्या आधुनिक क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानाचे एक महत्त्वपूर्ण उदाहरण आहे. हे क्षेपणास्त्र वेगवान आणि अचूक लक्ष्यभेद करण्यास सक्षम आहे. समुद्र, जमिनीवरून आणि आकाशातून प्रक्षेपित करता येण्याची क्षमता ही त्याची एक विशेष वैशिष्ट्य आहे. या क्षेपणास्त्राचा वेग अत्यंत जास्त असल्यामुळे शत्रूला त्याचा प्रतिकार करणे कठीण ठरते. त्यामुळे ते भारताच्या संरक्षण व्यवस्थेमध्ये एक प्रभावी साधन म्हणून वापरले जाते.
