कोटा (राजस्थान) : ‘नीट’, ‘जेईई’ सारख्या वैद्यकीय व अभियांत्रिकी प्रवेश परीक्षांची तयारी करून घेणाऱ्या कोटा शहरात विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्या सातत्याने वाढत आहेत. त्यामुळे, कोटात आपल्या मुलांना पाठविणाऱ्या पालकांची चिंताही वाढत आहे. आपल्या मुलामुलींनी टोकाचे पाऊल उचलू नये, म्हणून त्यांच्या अनेक पालकांनी आजीआजोबांसह कोटामध्ये स्थलांतर करण्याचा पर्याय निवडला आहे.

यावर्षी कोटात आतापर्यंत २२ विद्यार्थ्यांनी आत्महत्या केल्या असून नुकत्याच काही तासांच्या अंतराने दोन विद्यार्थ्यांनी परीक्षेच्या तणावातून जीवनयात्रा संपविली. अत्यंत व्यग्र वेळापत्रक, गळेकापू स्पर्धा, सातत्याने चांगल्या कामगिरीचे दडपण,

पालकांच्या अपेक्षा आदींमुळे किशोरवयातच मुले मृत्यूला कवटाळत आहेत. या सर्व परिस्थितीमुळे आता पालक मुलांना वसतिगृहात ठेवण्यास तयार नाहीत. त्याऐवजी कोटामध्ये भाड्याने घर घेऊन ते स्वत: मुलांसह राहणे पसंत करत आहेत.

चंडीगडमधील सॉफ्टवेअर इंजिनिअर असलेल्या शिवानी जैन यांनीही सुटी घेऊन कोटात नीट परीक्षेची तयारी करणाऱ्या मुलीसह राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यांचे पती पाच वर्षांच्या मुलासह चंडीगडमध्ये आहेत. त्या म्हणाल्या, की सध्या शिवानी अकरावीत असून बारावी झाल्यानंतर ‘नीट’ परीक्षा होईपर्यंत मी कोटात तिच्यासोबत राहण्याचे ठरविले आहे.

तिला वसतिगृहात ठेवल्यास आम्ही घरात शांततेत राहू शकणार नाही. अनेक वेळा मुले त्यांच्या तणावाबद्दल घरी दूरध्वनी करून सांगण्यास कचरतात. मात्र, जर पालकच इथे त्यांच्यासोबत असतील तर ते मुलांच्या वर्तनातील बदल लगेच ओळखू शकतील, असेही त्यांनी नमूद केले.

बिहारमधील सीतामढी येथील नीरूदेवी वयाच्या ८० व्या वर्षी आयआयटी प्रवेश परीक्षेची तयारी करणाऱ्या नातवासह कोटात स्थलांतरित झाल्या आहेत. नातवाला कोटात एकट्याने पाठवून आम्हाला घरी शांतता मिळाली नसती, हे त्यांचे उद्‌गार येथे येणाऱ्या विद्यार्थ्यांना किती पराकोटीच्या तणावातून जावे लागते, हे दर्शवितात.

मी मुलासोबत कोटामध्ये राहत आहे. आता मला त्याची काळजी कमी वाटते. आपल्याला बोलण्यासाठी तसेच धीर, दिलासा देण्यासाठी आईवडील सोबत असल्याचीही त्याला कल्पना आहे. तो नुकताच आजारी पडला. मात्र, त्याची काळजी घेण्यासाठी मी होते. त्याने ‘जेईई’ उत्तीर्ण व्हावे, अशी माझी इच्छा असली तरी त्याला गमावू शकत नाही. विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्यांमुळे आम्ही धोका पत्करू शकत नाही.

- संध्या द्विवेदी, विद्यार्थ्याची आई

सर्वच पालक कोटामध्ये मुलांसोबत राहण्यासाठी येऊ शकणार नाहीत. मात्र, मुलांना सोडण्यासाठी आल्यानंतर त्यांनी वातावरण, ठिकाणाची ओळख होईपर्यंत तरी मुलाच्यासोबत कोटात सुरुवातीला महिनाभर तरी थांबायला हवे. विशेषत: पहिल्यांदाच पालकांपासून दूर राहणाऱ्या मुलांमुलींसाठी हे अधिक महत्त्वाचे आहे.

- चंद्रशील ठाकूर, अतिरिक्त पोलिस अधीक्षक, कोटा