नवी दिल्ली : वातावरणातील बदलानुसार होणाऱ्या ताप, सर्दी आणि खोकल्यावर डॉक्टरांनी अँटिबायोटिक्स औषध देण्याचं टाळावं असं आवाहन इंडियन मेडिकल असोसिएशननं (IMA) केलं आहे. यासंदर्भातील सविस्तर पत्रच आयएमएनं काढलं आहे. (IMA appeal to Doctors do not take antibiotics for fever cold cough)

इंडियन मेडिकल असोसिएशननं (IMA) सोशल मीडियावर पोस्ट केलेल्या नोटिसमध्ये लोकांना आणि वैद्यकीय व्यावसायिकांना अर्थात डॉक्टरांना आवाहन केलं की, हंगामी ताप, सर्दी आणि खोकला असलेल्या वाढत्या रुग्णांना प्रतिजैविकांचं (अँटिबायोटिक्स) डोस लिहून देणं टाळावं.

IMAनं पत्रात काय म्हटलंय?

खोकला, मळमळ, उलट्या, घसादुखी, ताप, अंगदुखी, जुलाब अशी लक्षणे असलेल्या रुग्णांच्या संख्येत अचानक वाढ झाली आहे. संसर्ग साधारणपणे पाच ते सात दिवस टिकतो. ताप तीन दिवसांनंतर निघून जातो, परंतु खोकला तीन आठवड्यांपर्यंत टिकू शकतो. NCDC कडून मिळालेल्या माहितीनुसार, बहुतेक प्रकरणे H3N2 इन्फ्लूएंझा व्हायरसची आहेत. इन्फ्लूएंझा आणि इतर विषाणूंमुळे ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी या कालावधीत सर्दी किंवा खोकला होणे सामान्य आहे. बहुतेकदा हे 50 वर्षांवरील आणि 15 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या लोकांमध्ये आढळते. लोकांना तापासोबत वरच्या श्वसनमार्गाचे संक्रमण होते. वायू प्रदूषण हे प्रक्षेपण करणाऱ्या घटकांपैकी एक आहे.

रुग्णांनी कशा प्रकारची औषधं द्यावीत

रुग्णांना केवळ लक्षणात्मक उपचार द्या, प्रतिजैविक देण्याची गरज नाही. पण सध्या, लोक अ‍ॅझिथ्रोमायसिन आणि अमोक्सिक्लॅव्ह इत्यादी अँटीबायोटिक्स घेणे सुरू करतात, तेही डोस आणि वारंवारतेची पर्वा न करता आणि बरे वाटू लागल्यावर ते थांबवतात. हे थांबवणे आवश्यक आहे कारण यामुळे प्रतिजैविकांचा प्रतिकार होतो. जेव्हा जेव्हा प्रतिजैविकांचा प्रत्यक्ष वापर होईल तेव्हा ते प्रतिकारशक्तीमुळे कार्य करणार नाहीत.

गरज नसताना ही औषध दिली जातात

इतर अनेक प्रतिजैविकांचा काही विशिष्ट परिस्थितींसाठी गैरवापर केला जात आहे आणि रुग्णांमध्ये प्रतिकारशक्ती विकसित होत आहे. उदाहरणार्थ, 70 टक्के अतिसाराची प्रकरणं विषाणूजन्य अतिसार आहेत. ज्यासाठी प्रतिजैविकांची आवश्यकता नाही परंतू, डॉक्टरांनी ते लिहून दिले आहेत. अमोक्सिसिलिन, नॉरफ्लॉक्सासिन, सिप्रोफ्लॉक्सासिन, ऑफ्लोक्सासिन, लेव्होफ्लोक्सासिन ही प्रतिजैविकांचा सर्वाधिक गैरवापर केला जातो आहे हे अतिसार आणि UTIसाठी वापरले जाते.

अँटिबायोटिक्स देण्यापूर्वी काय तपासणं आवश्यक

कोविडदरम्यान अजिथ्रोमाइसिन आणि आयव्हरमेक्टिनचा मोठ्या प्रमाणावर वापर झाल्याचं आपण पाहिलं आहे आणि यामुळं देखील प्रतिकार होत आहे. प्रतिजैविक लिहून देण्यापूर्वी संसर्ग जिवाणूजन्य आहे की नाही याचं निदान करणं आवश्यक आहे. यावर उपाय म्हणून संसर्ग रोखण्यासाठी गर्दीची ठिकाणे टाळा, हात आणि श्वसन स्वच्छतेचा सराव करा आणि लसीकरण करा.