व्हायरस जगातील अनेक धोकादायक आजारांचे सर्वात मोठे कारण आहे. आत्ता कोरोनाव्हायरसने संपूर्ण जगात थैमान घातलं आहे. विषाणूंचा समावेश असलेल्या अभ्यासाला विषाणू किंवा विषाणूशास्त्र म्हणतात. विज्ञानाची शाखा ज्या अंतर्गत व्हायरसची रचना आणि त्यांचे कार्य आणि विषाणूंच्या संसर्गामुळे होणाऱ्या रोगांचा अभ्यास केला जातो त्याला व्हायरोलॉजी किंवा विषाणूशास्त्र म्हणतात.

ज्या व्यावसायिकांचा अभ्यास करतो त्याला व्हायरोलॉजिस्ट म्हणतात. आण्विक स्तरावर विषाणूशास्त्रज्ञ या प्रक्रियेचा अभ्यास करतात. व्हायरलॉजिस्टची कारकीर्द खूप आव्हानात्मक आहे. व्यावसायिकांना या क्षेत्राबद्दल सखोल ज्ञान असणे आवश्यक आहे. काही विषाणूशास्त्रज्ञ अलीकडेच सापडलेल्या अँटीव्हायरल यौगिकांच्या डिझाइन आणि त्यांच्या कार्याचा अभ्यास करतात. विषाणूशास्त्रज्ञ प्रामुख्याने प्रयोगशाळेत काम करतात. व्हायरोलॉजिस्ट होण्यासाठी जीवशास्त्रात पार्श्वभूमी असणे आवश्यक आहे. उमेदवारांनी हायस्कूल स्तरापर्यंत जीवशास्त्र असणे आवश्यक आहे.

व्हायरस जगातील बहुतेक धोकादायक आजाराचे कारण आहे. विषाणूमुळे जगात बरेच नाश झाले आहेत. म्हणूनच, विषाणूची क्षेत्रात कारकीर्दीची भरपूर क्षमता आहे. ही एक उदयोन्मुख कारकीर्द आहे आणि या क्षेत्रातील स्पर्धा खूपच कमी आहे.

पात्रता

या क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी उमेदवारांनी जीवन विज्ञान किंवा बायोकेमिस्ट्रीमध्ये एक मजबूत बॅकग्राउंड असणे आवश्यक आहे. मास्टर लेव्हल प्रोग्राम्समध्ये कोर्सवर्क, लॅब स्टडी आणि रिसर्च यांचा समावेश आहे. हा 12 महिन्यांचा किंवा त्याहून अधिकचा प्रोग्राम असू शकतो. संशोधन तज्ञ होण्यासाठी विद्यार्थ्यांना पीएचडी असणे आवश्यक आहे. विषाणूशास्त्रातील बहुतेक प्रोग्राम आण्विक जीवशास्त्र किंवा वैद्यकीय पदवीधर कार्यक्रमाचा भाग असतात.

संस्था

भारतातील अनेक विद्यापीठे एमएससी इन व्हायरोलॉजी देतात. जसे की सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ (नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरोलॉजी, पुणे यांच्या सहकार्याने), महाराष्ट्र, मनिपाल युनिव्हर्सिटी, कर्नाटक, अ‍ॅमिटी युनिव्हर्सिटी, उत्तर प्रदेश, श्री वेंकटेश्वर विद्यापीठ, आंध्र प्रदेश इ.

जगातील बरीच शीर्ष विद्यापीठे पदवी स्तरावरील विषाणूचा अभ्यासक्रमदेखील देतात. त्यापैकी हार्वर्ड विद्यापीठ, यूएसए; पेनसिल्व्हेनिया, यूएसए; ग्लासगो विद्यापीठ, यूके; इम्पीरियल कॉलेज लंडन, यूके; केंब्रिज विद्यापीठ, यूके; कॅनडा टोरोंटो विद्यापीठ; मेलबर्न विद्यापीठ, ऑस्ट्रेलिया इ.

तुम्हाला नोकरी कुठे मिळेल?

सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्रात दोन्ही. हॉस्पिटल, डायग्नोस्टिक सेंटर, फार्मास्युटिकल कंपन्या, संशोधन संस्था, सरकारी संस्था, अन्न उद्योग, शेती इत्यादींमध्ये विषाणु तज्ञांकरिता विपुल संधी आहेत.

पगार

व्हायरलॉजीच्या क्षेत्रात पगाराचे पॅकेज बरेच चांगले आहे. दहा लाख ते 40 - 50 लाख रुपयांपर्यंतचे वार्षिक पॅकेज देखील दिले जाते.