जगातील पहिले ‘जिवंत रोबोट’ तयार करणाऱ्या अमेरिकन शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की रोबोट्स आता बाळाला जन्मही देऊ शकतो. शास्त्रज्ञांनी आफ्रिकन बेडकांच्या स्टेम सेलचा वापर करून जगातील पहिला ‘जिवंत, स्व-उपचार करणारा’ रोबोट तयार केला आहे. ‘जिवंत रोबोट्स’ला झेनोबॉट्स म्हणून ओळखले जाते.

झेनोबॉट्सला पहिल्यांदा २०२० मध्ये जगासमोर आणले. त्याचा आकार खूपच लहान आहे. त्यानंतर प्रयोगांनी दाखवून दिले की ते चालू शकतात. गटांमध्ये एकत्र काम करू शकतात. स्वत:चा उपचार देखील करू शकतात. शिवाय जेवण न करता अनेक आठवडे जिवंत राहू शकतात. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, त्यांनी प्राणी किंवा वनस्पतींपासून जैविक पेशी वेगळ्या केल्या आहेत. यातून त्यांना बाळाला जन्म देण्याचा एक पूर्णपणे नवीन प्रकार सापडला आहे. हे स्वरूप विज्ञानाला ज्ञात असलेल्या कोणत्याही स्वरूपापेक्षा पूर्णपणे भिन्न आहे.

माणसांप्रमाणेच बेडकांशी पेशीही शरीर तयार करू शकते. ते एक प्रणाली म्हणून काम करते. झेनोबॉट्स तयार करण्यासाठी वैज्ञानिकांनी बेडकांच्या भ्रूणातील जिवंत स्टेम पेशी काढून टाकल्या आणि उष्मायनासाठी सोडले. बहुतेक लोक रोबोट्सला धातू आणि सिरेमिकपासून बनवलेले समजतात. परंतु, हा रोबोट अनुवांशिकदृष्ट्या अपरिवर्तित बेडकाच्या पेशींनी बनलेला जीव आहे, असे संगणक विज्ञान आणि रोबोटिक्सचे प्राध्यापक जोश बोंगार्ड म्हणाले.

एकाच वेळी अनेक गोष्टी करू शकतो

हा रोबोट झेनोबॉट्स जैविक रोबोटची अद्ययावत आवृत्ती आहे. ज्याचे मागच्या वर्षी अनावरण करण्यात आले होते. शास्त्रज्ञांनी बेडकाच्या पेशींपासून जिवंत रोबोट तयार केला आहे. हा अतिशय छोटा रोबोट एकाच वेळी अनेक गोष्टी करू शकतो. हा रोबो अनेक पेशींना जोडून आपले शरीर तयार करू शकतो, असे वैज्ञानिकांचे म्हणणे आहे.