Heat Stroke Symptoms : वाढते तापमान, हवेतील आर्द्रता यामुळे उष्माघाताचा त्रास होऊ शकतो. तो टाळण्यासाठी प्रत्येकाने काळजी घ्यावी, असे आवाहन जिल्हा प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे. चक्कर येणे, उलटी व मळमळ, शरीराचे तापमान खूप वाढणे, पोटात कळा येणे, शरीरातील पाणी कमी होणे, ही उष्माघाताची लक्षणे आहेत. यापासून बचाव करण्यासाठी नागरिकांनी दक्षता घ्यावी.

काय करावे? : • तहान लागलेली नसली, तरी जास्तीत जास्त पाणी प्यावे. • हलके, पातळ व सच्छिद्र सुती कपडे वापरावेत. • घराबाहेर जाताना गॉगल्स, छत्री, टोपी, बूट व चपलांचा वापर करावा. • प्रवास करताना पिण्याच्या पाण्याची बाटली सोबत घ्यावी. • उन्हात काम करताना डोक्यावर टोपी, पांढरा रुमाल, छत्री घ्यावी. ओल्या कपड्याने डोके, मान व चेहरा झाकावा. • शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होत असल्यास ओआरएस घ्यावे, लस्सी/ताक/ कैरीचे पन्हे/लिंबू प्यावे. • अशक्तपणा (Weakness), स्थूलपणा, डोकेदुखी, सतत घाम आदींमुळे उन्हाचा झटका बसण्याची चिन्हे आहेत. चक्कर येत असल्यास तत्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

• गुरांना/पाळीव प्राण्यांना छावणीत ठेवावे. पुरेसे पाणी द्यावे. • घर थंड ठेवण्यासाठी पडदे, शटर व सनशेडचा वापर करावा. रात्री खिडक्या उघड्या ठेवाव्यात. • पंखे, ओले कपडे यांचा वापर करावा. तसेच थंड पाण्याने वेळोवेळी स्नान करावे. • पहाटेच्या वेळी जास्तीत जास्त कामाचा निपटारा करावा. • बाहेर उन्हात काम करीत असताना थोड्या-थोड्या अंतराने विश्रांती घ्यावी. • गर्भवती माता, कामगार व आजारी कामगारांची अधिक काळजी घ्यावी.

• रस्त्याच्या कडेला उन्हापासून संरक्षणाकरिता शेड उभारावेत. • जागोजागी पाणपोईची सुविधा करावी. • काँक्रीट घराच्या छतावर पांढरा रंग द्यावा. • टीन पत्र्याच्या छतावर गवताची पेंढी / धान्याचा कडबा यांचे आच्छादन करावे. • छतावरील पाणी साठवण्याच्या प्लास्टिक टाक्या गोणपाटाच्या सहायाने झाकाव्यात.

काय करू नये?

• लहान मुलांना किंवा पाळीव प्राण्यांना बंद असलेल्या व पार्क केलेल्या वाहनात ठेवू नये. • दुपारी १२.०० ते ३.३० या कालावधीत उन्हात बाहेर जाणे टाळावे. • गडद, घट्ट व जाड कपडे घालण्याचे टाळावे. • शारीरिक श्रमाची कामे टाळावीत. • उन्हाच्या कालावधीत स्वयंपाक करणे टाळावे. मोकळ्या हवेसाठी स्वयंपाकघराची दारे व खिडक्या उघड्या ठेवाव्यात. • उच्च प्रथिनयुक्त आहार आणि शिळे अन्न खाऊ नये. • मद्यसेवन, चहा, कॉफी आणि कार्बोनेटेड सॉफ्ट ड्रिंक घेऊ नये. त्यामुळे डीहायड्रेशन होते. • उन्हात वाहने शक्यतो चालवू नये. • ज्वलनशील पदार्थांपासून शक्यतो दूर राहावे.