- अवंती दामले, आहारतज्ज्ञ आणि सल्लागार

आपले केस, दाट, चमकदार असावेत, असे प्रत्येकाला वाटत असते. योग्य निगा न राखल्याने केसांचे आरोग्य ढासळते. त्यामागील महत्त्वाची कारणे

१) हवामानाचा परिणाम

२) केमिकलयुक्त प्रसाधनांचा वापर

३) निरोगी झोपेचा अभाव

४) कुपोषित आहार

५) धूम्रपान व मद्यपान

६) ताण-तणाव

आहारामध्ये बदल करून पोषणयुक्त आहाराचे नियोजन केल्यास केसांचे आरोग्य वाढीस लागते. आहारातील खालील नऊ पदार्थ केसांच्या आरोग्यासाठी मदतरूप ठरतात.

अंडी : उत्तम प्रकारचे प्रथिने उपलब्ध असते व त्यात बायोटिन नावाचा घटक असतो, त्यामुळे केसांचे आरोग्य उत्तम प्रकारे राखले जाते.

हिरव्या पालेभाज्या : जीवनसत्त्व व लोहयुक्त पालेभाज्या शरीरामध्ये ऑक्सिजन पुरवण्याचे काम करतात व ऑक्सिजन व जीवनसत्त्व केसांच्या वाढीसाठी आवश्यक असतात.

आवळा, लिंबू, संत्री, मोसंबी : ही फळे ‘क’ जीवनसत्त्वयुक्त असतात व ‘क’ जीवनसत्त्वामुळे लोहाचे शोषण चांगले होण्यास मदत होते व केसांचे आरोग्य टिकते.

बदाम, अक्रोड : या सुकामेव्यामध्ये ओमेगा थ्री फॅट असते व त्यामुळे आपले केस दाट व मजबूत होण्यास मदत होते.

दही : दही हे उत्तम प्रोबायोटिक आहे. त्यामध्ये जीवनसत्त्व बी, ई हे असते. त्यापासून मिळणारे प्रथिन उत्तम प्रकारे शोषले जाते व केसांच्या वाढीसाठी मदतरूप आहे.

नारळ/ खोबरे : नारळामध्ये असणारे तेल जीवनसत्त्व ई व क्षारयुक्त असते. केस घनदाट व चमकदार होतात.

पाणी : हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे आणि त्याच्या कमतरतेमुळे गळती होते. त्यामुळे त्याचे प्रमाण योग्य राखणे गरजेचे आहे.

भोपळ्याच्या बिया व सूर्यफूल बिया : यामध्ये झिंक, मॅग्नेशियम, सेलेनियम यांसारखे क्षार आहेत- जे अॅन्टीऑक्सिडंट म्हणून काम करतात व त्याच्यापासून आवश्यक असे फॅट व प्रथिने मिळतात- ज्यामुळे केसांचे पोषण होते.

जवस, चिया सीड्स : या सीड्समध्ये ओमेगा थ्री फॅटी अॅसिड व प्रथिने असतात- जी केसांच्या वाढीसाठी उपयुक्त ठरतात.

केसांच्या उत्तम आरोग्यासाठी

१) आहारात तेलयुक्त, मीठयुक्त पदार्थांचा वापर टाळावा.

२) एक कप लिंबूपाणी मीठ व साखर न घालता दिवसभरात घ्यावे.

३) आहारात हिरव्या पालेभाज्या, मोड आलेली कडधान्ये यांचा वापर वाढवावा.

४) पुरेशी झोप व नियमित व्यायाम.

५) अंडी, मासे, बदाम, अक्रोड, दही, टोफू, दही यांसारख्या पदार्थांचा वापर करावा.

६) नियमीत पाणी प्यावे. अतिरिक्त चहा-कॉफी, मद्यपान टाळावे.