Retinopathy of prematurity : अशा अनेक आरोग्य समस्या आहेत ज्याने बाळाच्या जन्मानंतर त्याला त्रास होतो. तेव्हा बाळाच्या पालकांनी याबाबत जागरूक असायला हवे. प्रीमॅच्युअर बाळाच्या जन्मानंतर रेटिनोपॅथी हे जगभरात बालपणातील अंधत्वाचे प्रमुख कारण बनले आहे.

प्रीमॅच्युअर जन्मलेल्या बाळांना रेटिनोपॅथी ऑफ प्रीमॅच्युरिटी नावाच्या आजाराचा धोका असतो. 20 ते 40 आठवड्यांच्या दरम्यान बाळाच्या डोळ्यातील पडदा तयार होतो. मात्र अशा मुलांच्या डोळ्यात पाहण्याची क्षमता नसते.

रेटिनोपॅथी ऑफ प्रीमॅच्युरिटीची म्हणजे काय?

रेटिनोपॅथी ऑफ प्रीमॅच्युरिटी ही डोळ्यांशी संबंधित समस्या आहे, या आजारात डोळ्याच्या रेटिनाची रक्तवाहिनी आकुंचन पावते. प्रिमॅच्युअर बाळांना जन्माच्या वेळी संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो, त्यामुळे बाळाची दृष्टी जाते आणि नंतर डोळ्यांशी संबंधित समस्या उद्भवतात.

गरोदरपणाच्या 16 आठवड्यांच्या आसपास मुलांच्या डोळ्यांचा विकास सुरू होतो. . जर मुलाचा जन्म वेळेपूर्वी झाला असेल तर डोळ्यांच्या रक्तवाहिन्या विकसित होण्यास पुरेसा वेळ मिळत नाही.

याचा परिणाम असा होतो की डोळ्यांमध्ये रक्त पेशी विकसित होण्याऐवजी वाढू लागतात आणि संपूर्ण रेटिनामध्ये पसरतात. या सामान्य रक्तवाहिन्या नाजूक आणि कमकुवत असतात आणि त्यातून गळती होऊ शकते. रेटिनल अलिप्तपणामुळे दृष्टीदोष आणि बालपणातील अंधत्व येऊ शकते.

कोणत्या मुलांना हा आजार होतो

हा आजार टाळण्यासाठी रोप टेस्ट केली जाते. प्रीमॅच्युअर जन्मलेल्या बाळाला जन्माला रोप टेस्टची जास्त गरज असते. ज्या महिलांची गर्भधारणा आयव्हीएफ तंत्राने झाली आहे त्यांनीही मुलांच्या जन्मानंतर फॉर्म टेस्ट करून घ्यावी. जन्मानंतर 30 दिवसांच्या आत ही चाचणी करणे योग्य आहे. (New Born Baby)

आरओपीची मुख्य लक्षणे

• मायोपिया

• डोळ्यांमध्ये तिरसटपणा

• डोळ्यांमध्ये आळस येणे

• डोळ्यांमध्ये रक्तस्त्राव

• मोतीबिंदू

रेटिनोपॅथी आफ प्रीमेच्योरिटीवर उपचार कसा करावा?

लेझर थेरपी: लेझर थेरपीचा वापर आरओपीसाठी उपचार म्हणून केला जाऊ शकतो. ही थेरपी रेटिनाच्या सभोवतालच्या असामान्य रक्तवाहिन्या जाळून टाकते. डोळयातील ऑक्सिजनची मागणी कमी करण्यासाठी आणि असामान्य रक्तवाहिन्या तयार होण्यापासून रोखण्यासाठी नेत्रतज्ज्ञांद्वारे अव्हस्कुलर रेटिनावर उपचार करण्यासाठी लेझर थेरपी वापरली जाते.

क्रायोथेरपी: रेटिनावर रक्तवाहिन्या पसरण्यापासून रोखण्यासाठी क्रायोथेरपीचा वापर केला जाऊ शकतो. याला कोल्ड थेरपी देखील म्हटले जाऊ शकते. आरओपी उपचारांचा हा एक जुना प्रकार आहे.

अँटी व्हीइजीफ (Anti VEGF) : उपचारासाठी अँटी व्हीईजीएफ औषधांवर संशोधन चालू आहे. अँटी-व्हीईजीएफ औषधे रेटिनातील रक्तवाहिन्यांची वाढ थांबवून काम करतात. हे औषध डोळ्यात इंजेक्शन म्हणून देत असताना त्या भागाला बधिर करून दिली जाते,

मात्र प्रशासनाने ROP वर उपचार करण्यासाठी कोणतीही औषधे मंजूर केलेली नाहीत. ROP असलेल्या बाळांना नियमित तपासणीची आवश्यकता असते कारण या स्थितीमुळे डोळे चुकीचे संरेखन यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. कायमचे अंधत्व याशिवाय काचबिंदू आणि दूरदृष्टीचा धोका वाढतो.