जागतिक न्यूमोनिया दिवस हा सार्वजनिक आरोग्य समस्या दूर करणायसाठी तसेच न्यूमोनियाचे गांभीर्य अधोरेखित करण्यासाठी आणि रोगाशी लढण्यासाठी मार्ग शोधण्यासाठी त्याचबरोबर अधिक संस्था/देशांना प्रोत्साहित करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो. हा दिवस सर्वप्रथम ग्लोबल कोलिशन अगेन्स्ट चाइल्ड न्यूमोनिया (GCCP) द्वारे आयोजित करण्यात आला होता. जो समस्येचे निराकरण करण्यासाठी सार्वजनिक आणि राजकीय सहकार्य निर्माण करण्यात मदत करण्यासाठी तयार करण्यात आला होता.

न्यूमोनिया हा जगातील सर्वात मोठा संसर्गजन्य विकार आहे. या करिता 12 नोव्हेंबर हा दिवस न्यूमोनियाविषयी जागरुकता करण्यासाठी जागतिक न्यूमोनिया दिन म्हणून पाळला जातो. जागतिक न्यूमोनिया दिनाचा उद्देश जगभरातील लोकांमध्ये न्यूमोनियाबद्दल जागरूकता पसरवणे हा आहे. संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) 12 नोव्हेंबर 2009 रोजी पहिला जागतिक न्यूमोनिया दिवस जगभरात साजरा केला. 

दरवर्षी 100 हून अधिक संस्था एकत्र येऊन “बाल न्यूमोनिया विरुद्ध ग्लोबल युती” तयार करतात आणि न्यूमोनियाशी संबंधित मृत्यूंबद्दल जागतिक जागरूकता निर्माण करतात. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) युनायटेड नेशन्स चिल्ड्रन्स फंड (UNICEF) ने न्यूमोनिया आणि डायरियाबद्दल जागतिक जागरूकता निर्माण करण्यासाठी कृती योजना जाहीर केली होती. त्यांनी प्रत्येक 1000 जीवांचे लक्ष्य ठेवले, मुलांमध्ये न्यूमोनियामुळे 3 पेक्षा कमी मृत्यू झाले.

लहान मुलांमध्ये न्यूमोनियाच्या प्रतिबंधासाठी लसीकरण हाच एक सुरक्षित उपाय आहे. त्याशिवाय नवजात बालकांना पहिल्या सहा महिन्यांपर्यंत मातेने स्तनपान देणे, लहान मुलांच्या संपर्कात धूम्रपान टाळणे, तसेच मुलांना पोषक आहारासह प्रदूषण नसलेल्या मोकळ्या हवेत नेणे, याद्वारेही बालकांना होणारा न्यूमोनिया टाळण्यासाठी मदत होऊ शकेल, असे मत जागतिक न्यूमोनिया दिनानिमित्त वैद्यकीय तज्ज्ञांनी व्यक्त केले.

आता बघू या न्यूमोनिया आजाराची प्रमुख लक्षणे कोणती आहेत?

न्यूमोनिया झाल्यास ताप येतो किंवा खालील लक्षणे जाणवतात. सतत खोकला येणे हे न्यूमोनिया आजाराचे प्रमुख लक्षण आहे. तसेच तुम्हाला न्यूमोनिया झाला

● खोकल्यातून बेडका पडतो.

● न्यूमोनिया हा व्यक्ती हा अशक्त आणि थकलेला दिसतो.

● न्यूमोनिया झालेल्या रुग्णाला खोकला, ताप आणि घाम सोबतच थंडी मोठ्या प्रमाणावर जाणवते.

● रुग्णाला श्वास घेताना प्रचंड त्रास होतो. त्यामुळे तो वेगाने श्वास घेऊ लागतो.

● परिणामी घसा कोरडा पडून खोकला सुरु होतो.

● प्रचंड डोकेदुखी आणि अस्वस्थताही जाणवते.

न्यूमोनिया हा आजार झाला तर त्याच्या शरीरावर काय परिणाम होतो?

न्यूमोनिया या आजारात प्रामुख्याने फुफ्फुसाला सूज  येते. काही वेळा फुफ्फुसात पाणीही भरले जाते. योग्य वेळीच लक्षणे (Nimoniya Lakshan) पाहून उपचार करणे आवश्यक असते. प्रामुख्याने बॅक्टेरिया (Bacteria), व्हायरस (Virus) किंवा इतरही अनेक कारणांमुळे हा आजार होतो.

न्यूमोनियाचे मुख्य प्रकार (Types Of Pneumonia)

1) बॅक्टीरियल न्यूमोनिया (Bacterial Pneumonia)

2) व्हायरल न्यूमोनिया (Viral Pneumonia)

3) माइकोप्लाज्मा न्यूमोनिया (Mycoplasma Pneumonia)

4) एस्पिरेशन न्यूमोनिया (Aspiration Pneumonia)

5) फंगल न्यूमोनिया (Fungal Pneumonia)