वणवे रोखण्यासाठी ‘रानमित्र’ची जागृती
आचऱ्यात संस्थेचा उपक्रमः पर्यावरण संवर्धनासाठी २०१९ पासून पुढाकार
अर्जुन बापर्डेकरः सकाळ वृत्तसेवा
आचरा, ता. १०ः अलीकडील काळात आपण विविध नैसर्गिक आपत्तींना तोंड देत आहोत. त्यातच निसर्गाची हानी करणारे कारनामे मानवाकडून जाणीवपूर्वक होत आहेत. पर्यावरणाचा समतोल राखणे आपल्या हातात आहे; मात्र ज्या खबरदारी घ्यायला पाहिजेत, त्या घेतल्या जात नसल्याने ''लाखमोलाचे काम करूया, पर्यावरणाचा समतोल राखुया'' ही ब्रीदवाक्य घेऊन आचऱ्यातील ''रानमित्र आचरा'' या संस्थेने पर्यावरण संवर्धनासाठी २०१९ पासून पुढाकार घेतला आहे.
परिसरात मोठ्या प्रमाणात आग लागण्याच्या घटना घडत आहेत. वाढलेली उष्णता, सोसाट्याचा वारा, मानवाचा वाढलेला बेजबाबदारपणा ही वणव्याची मुख्य कारणे आहेत. आगीमध्ये काजू, आंबा-काजू कलम बागा, पाळीव प्राणी तसेच जैवविविधतेचे मोठे नुकसान झाले आहे. बहुमुल्य औषधी झाडे, दुर्मिळ पक्ष्यांची अंडी व सरपटणारे प्राणी जळून जात आहेत. सिंधुदुर्ग जिल्हा समृद्ध अशा जैवविविधतेसाठी सर्वत्र ओळखला जातो; परंतु जंगलाला निरुपयोगी समजून जाणीवपूर्वक आग लावली जाते. किंबहुना चुकून लागल्यास त्यावर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्नही केला जात नाही, ही शोकांतिका आहे, असे ''रानमित्र''चे शिलेदार सांगतात.
ग्रामसभा व सोशल मीडिया तसेच अन्य समाजमाध्यमांतून गावातील लोकांमध्ये वणव्यांबाबत जनजागृती करणे आवश्यक आहे. बेजबाबदारपणे आग लावून शेतकऱ्यांचे व जैवविविधतेचे नुकसान करणाऱ्यांवर योग्य ती कार्यवाही व्हावी, अशी मागणीही ''रानमित्र''कडून करण्यात आली आहे. या संस्थेकडून आचरा परिसरात भित्तीपत्रके तसेच सोशल मीडियाच्या माध्यमातून पर्यावरणाचे संवर्धन करण्याबाबात आवाहन करण्यात आले आहे. पर्यावरण संवर्धनाच्या या मोहिमेत अनेकांना सामावून घेतले जात आहे.
................
चौकट
वणवा लागला तर?
* जंगल संपत्ती वाचविण्याचा प्रयत्न करा.
* गरज असल्यास मर्यादित आग लावून झाल्यावर ती पूर्णपणे नियंत्रणात असल्याची खात्री करावी.
* जळती सिगारेट बेजबाबदारपणे कोठेही टाकू नये.
* कितीही गरजेचे असले तरी दिवसाच्यावेळी आग लावू नये.
* कोठेही आग लागलेली दिसल्यास तत्काळ नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न करा किंवा आग आटोक्यात येत नसल्यास सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जास्तीत जास्त लोकांना संपर्क करावा.