40197

पनीर, चीजमध्ये भेसळ केल्यास कारवाई
अन्न, औषध प्रशासन सहाय्यक आयुक्त : खरेदी बिलावरील अन्नपदार्थाचा उल्लेख तपासावा
सकाळ वृत्तसेवा
सिंधुदुर्गनगरी, ता. २८ : जिल्ह्यातील रेस्टॉरंट, कॅटरर्स, हॉटेल्स /फास्ट फूड विक्रेते, चीज ॲनालॉगचे उत्पादक, पनीरचे उत्पादक, पुरवठादार यांनी भेसळ केल्यास कठोर कारवाईचा इशारा अन्न व औषध प्रशासनाचे सहाय्यक आयुक्त ललित गायकवाड यांनी दिला आहे. खरेदी बिलावर अन्नपदार्थाचा स्पष्टपणे उल्लेख आहे की नाही याची खात्री करूनच अन्नपदार्थ खरेदी करावेत, असे आवाहनही गायकवाड यांनी केले.
अन्नसुरक्षा व मानके कायदा २००६ हा जनहित व जन आरोग्यांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा कायदा असून सर्वसामान्य जनतेस सकस, निर्भेळ व सुरक्षित अन्नपदार्थ उपलब्ध करून देणे हा त्याचा प्रमुख उद्देश व उद्दिष्ट आहे. भारत हा दुग्ध उत्पादनात अग्रगण्य देश असून, पनीर हा भारतीय आहाराचा एक महत्त्वाचा घटक आहे. पनीर केवळ चविष्टच नाहीतर पोषणमूल्यांनी समृद्ध असल्यामुळे त्याच्या आहारात विशेष स्थान आहे. पनीरमध्ये प्रथिने, कॅल्शियम ही जीवनसत्वे आणि आवश्यक खनिजे मोठ्या प्रमाणात आढळतात. शाकाहारी लोकांसाठी पनीर हा प्रथिनांचा उत्तम स्रोत मानला जातो. ‘डेअरी ॲनालॉग’ हा दूध व्यतिरिक्त इतर खाद्यतेल, स्टार्च, इमल्सिफायर व इतर घटक वापरून बनविलेला पदार्थ आहे. तो पनीरसारखा दिसतो पण ‘पनीर’ नाही. एफएसएसएआयच्या मानांकानुसार हा ‘चीज ॲनालॉग’ या प्रवर्गात मोडतो.
अन्न व औषध प्रशासन ग्राहकांच्या आरोग्याबाबत दक्ष असून अन्नातील भेसळ व दिशाभूल करणाऱ्या प्रकारांना आळा घालण्यासाठी कटिबद्ध आहे. ग्राहकांनी अशा प्रकारची दिशाभूल झाल्यास त्याबाबत तक्रार प्रशासनाच्या ०२३६२-२२८८८१ या क्रमांकावर नोंदवावी असेही आवाहन केले आहे.

चौकट
ग्राहकांची फसवणूक
अन्न व औषध प्रशासन, महाराष्ट्र राज्य सिंधुदुर्ग यांच्या निदर्शनास आले आहे, की काही रेस्टॉरंट/ केटरर्स, हॉटेल्स, फास्ट फूड विक्रेते या आस्थापनांमध्ये अन्न पदार्थ तयार करताना चीज ॲनालॉगचा वापर मोठ्या प्रमाणात करण्यात येत आहे. त्याबाबत सदर आस्थापनांकडून ग्राहकांना पुरेशी माहिती उपलब्ध करून देण्यात येत नसल्याकारणाने ग्राहकांची दिशाभूल व फसवणूक होत असल्याच्या तक्रारी प्राप्त होत आहेत. तथापि बाजारात काही ठिकाणी पनीरॲनालॉग, चीज अनालॉग हे पदार्थ पनीर किंवा "चीज या नावाने किंवा त्या सारख्या नावाने विकले जात आहेत. त्यामुळे ग्राहकांची दिशाभूल होत आहे.

चौकट
ग्राहकांनी घ्यावयाची काळजी
पनीर खरेदी करताना पॅकबंद उत्पादनावरील लेबल काळजीपूर्व वाचा. ॲनालॉग असा उल्लेख आहे का ते तपासा. सुटे पनीर खरेदी करताना विक्रेत्यांकडे ते शुद्ध दुधापासून बनवलेला आहे का याची खात्री करा. संशय असल्यास बिल मागा. हॉटेलमध्ये मेनू कार्डवर पनीर व चीज ॲनालॉग हे दोन स्वतंत्र अन्न पदार्थ आहे का याची खात्री करावी व त्याप्रमाणे आपल्याला जो पदार्थ पाहिजे त्याची ऑर्डर करावी. ॲनालॉग हा आरोग्यास अपायकारक नाही. परंतु त्यातील घटक व पोषण मूल्य पनीरपेक्षा वेगळी असतात .त्यामुळे ग्राहकांची फसवणूक टाळण्यासाठी योग्य माहिती असणे आवश्यक आहे.