तात्या लांडगे

सोलापूर : रस्ते अपघातांवर नियंत्रण आणि वाहतूक अधिक सुरक्षित होण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने जिल्हाधिकारी, पोलिस अधीक्षक, पोलिस आयुक्तांना सक्त निर्देश दिले आहेत. या आदेशानुसार जिल्हाधिकारी कार्तिकेयन एस. यांनी ‘जिल्हा महामार्ग सुरक्षा कृती दल’ स्थापन केले आहे. त्यांनी जिल्ह्यातील प्रत्येक महामार्गालगतच्या व्यावसायिक बांधकामांची माहिती मागविली असून, शहर हद्दीतून गेलेल्या महामार्गाच्या दोन्ही बाजूस देखील जेवढ्या मीटरचा रस्ता तेवढे अंतर (अंदाजे ३० मीटर) मोकळे ठेवण्याचाच निकष असणार आहे. आता अशा सर्वांना नोटिसा बजावून पुढील ६० दिवसांत ती बांधकामे हटविली जाणार आहेत.

चारपदरी, सहापदरी महामार्ग करताना ४५ ते ६० मीटर, तर ग्रीनफिल्ड हायवेसाठी ७० ते ९० मीटर (दोन्ही बाजूंना ३५ ते ४५ मीटर समान प्रमाणात) अंतर सोडले जाते. शहर हद्दीतून जाणाऱ्या महामार्गांलगत ६ मीटर अंतरात व्यावसायिक बांधकामे नको, असा राज्याच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागाचा निकष आहे. मात्र, सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसारच शहर हद्दीतही रस्ता जेवढ्या मीटरचा, तेवढे अंतर दोन्ही बाजूला ठेवावे लागणार आहे. दरम्यान, जिल्ह्यात दरमहा ४२ जणांचा (दररोज एक ते दोन) रस्ते अपघातात मृत्यू होतो. सांगोला, माळशिरस, बार्शी, पंढरपूर, मोहोळ, उत्तर सोलापूर, माढा या तालुक्यांमध्ये अपघात व अपघाती मृत्यू अधिक आहेत. सोलापूर शहर हद्दीतही अपघाताचे प्रमाण जास्त आहे. अपघाताच्या प्रमुख कारणांमध्ये रस्त्यालगतचे अतिक्रमण हेही प्रमुख कारण आहे. या पार्श्वभूमीवर सर्वोच्च न्यायालयाने अशा बांधकामांवर कारवाईचे सक्त आदेश दिले आहेत.

महामार्गनिहाय दोन्ही बाजूचे सोडावे लागणारे एकूण अंतर

• सोलापूर-हैदराबाद : ६० मीटर

• सोलापूर-पुणे : ६० मीटर

• सोलापूर-विजापूर : ८० मीटर

• सोलापूर-तुळजापूर : ५० व ६० मीटर

• सोलापूर-अक्कलकोट : ४५ मीटर (बायपासजवळ ६० मीटर)

• सोलापूर-मंगळवेढा : ६० मीटर

• मोहोळ-पंढरपूर : ४५ मीटर

जिल्हाधिकाऱ्यांच्या आदेशानुसार पुढील कार्यवाही

‘एनएचएआय’च्या हद्दीत अनधिकृतपणे बांधकामे केलेल्यांना सध्या आम्ही नोटिसा बजावल्या आहेत. आता सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार महामार्गालगत ठरावीक अंतर सोडावे लागणार आहे. त्या अंतरातील बांधकामधारकांना नोटिसा देण्यासंदर्भातील निर्णय अजून आम्हाला मिळालेला नाही. जिल्हाधिकारी महोदयांच्या आदेशानुसार पुढील कार्यवाही होईल.

- स्वप्निल कासार, प्रकल्प संचालक, राष्ट्रीय महामार्ग विकास प्राधिकरण, सोलापूर

सोलापूर जिल्हाधिकाऱ्यांच्या अध्यक्षतेखाली कृती दल

जिल्हाधिकाऱ्यांच्या अध्यक्षतेखाली कृती दलात सदस्य सचिव राष्ट्रीय महामार्गाचे (एनएचएआय) प्रकल्प संचालक असतील. पोलिस आयुक्त, पोलिस अधीक्षक, महापालिका आयुक्त, जिल्हा परिषदेचे सीईओ, निवासी उपजिल्हाधिकारी, उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी (ग्रामपंचायत), जिल्हा प्रशासनाधिकारी (नगरपालिका), अन्न व औषध प्रशासनाचे सहाय्यक आयुक्त, राज्य उत्पादन शुल्क विभागाचे अधीक्षक, आरटीओ, ‘नगररचना’चे सहाय्यक संचालक, पीडब्ल्यूडी व ‘एनएचएआय’चे अधीक्षक अभियंता, राज्य रस्ते विकास महामंडळाचे अधिकारी सदस्य असणार आहेत.