चला, मुलांना सुरक्षित, जागरूक
आणि आत्मविश्वासी बनवूया!
प्रत्येक मुलाला प्रेम आणि सुरक्षितता मिळण्याचा अधिकार आहे. पण आपल्या अवतीभवती काय चांगले आणि काय वाईट हे ओळखता येणेही तितकेच महत्त्वाचे. ‘चांगला स्पर्श’ आपल्याला प्रेम, काळजी आणि सुरक्षिततेची जाणीव देतो, जसे आईची मिठी किंवा शिक्षकाची शाबासकी. तर ‘वाईट स्पर्श’ आपल्याला अस्वस्थ करतो, आपल्याला घाबरवून टाकतो. आपल्या मुलांनी हा फरक ओळखणे गरजेचे आहे. वेळ आल्यास ‘नाही’ म्हणण्याचे धैर्य दाखवावे, कोणत्याही भीतीशिवाय आपल्या विश्वासू व्यक्तीला सांगावे, यासाठीच हा छोटासा पण अत्यंत महत्त्वाचा प्रयत्न आहे. चला, मुलांना सुरक्षित, जागरूक आणि आत्मविश्वासी बनवूया...कारण त्यांची सुरक्षा हीच आपली सगळ्यात मोठी जबाबदारी आहे.
आपले सुरक्षा अधिकार समजून घ्या
- चांगला स्पर्श म्हणजे काय?
चांगला स्पर्श हा एक सुरक्षित आणि सन्मानजनक स्पर्श असतो, जो आपल्याला आरामदायक आणि सुरक्षित वाटतो. चांगला स्पर्श मित्रांपासून, कुटुंबीयांकडून किंवा शिक्षकांकडून असू शकतो; जो आपल्याला प्रेम, काळजी आणि संरक्षण दाखवतो.
जसे की,
आई वडिलांचे आलिंगन किंवा गोड स्पर्श.
शिक्षकांचा पाठीवर थोडा स्पर्श, जो आपल्याला मदत, प्रेरणा देण्यासाठी असतो.
- वाईट स्पर्श म्हणजे काय?
वाईट स्पर्श हा एक विचित्र आणि असुरक्षित स्पर्श असतो, जो आपल्याला अस्वस्थ करणारा आणि भीतीदायक वाटतो. हा स्पर्श शारीरिक, मानसिक किंवा भावनिक इजा करणारा असू शकतो.
जसे की
शरीराच्या विशेष भागांवर स्पर्श करणे
मुद्दाम, अनावश्यक किंवा दबाव असलेला स्पर्श
** जर तुम्हाला वाईट स्पर्श झाला तर तुम्ही काय कराल?
* पळा आणि मदतीसाठी संपर्क करा
जर परिस्थिती धोकादायक वाटत असेल आणि कोणी मदत करत नसेल, तर तिथून लगेच पळून जा आणि जवळच्या विश्वासू व्यक्तीकडे जा.
* ‘नाही’ म्हणा
कोणी तुम्हाला वाईट स्पर्श करत असेल आणि तो असह्य वाटत असेल, तर ठामपणे ‘नाही’ म्हणा आणि जोरात ओरडून विरोध करा. यामुळे इतर लोक तुम्हाला मदत करू शकतील.
* शिक्षक किंवा पालकांना सांगा
तुमच्या घरी किंवा शाळेत एक विश्वासू व्यक्ती असावी. जर काही वाईट घडले असेल, तर त्यांना लगेच सांगा. ते तुम्हाला मदत करतील.
** अशा काही महत्त्वाच्या गोष्टींवर लक्ष ठेवा
* तुमच्या शरीरावर तुमचा पूर्ण अधिकार आहे
तुमच्या शरीराला कोणीही जबरदस्तीने किंवा विनाकारण स्पर्श करू शकत नाही. तुमच्या शरीरावर तुमचा पूर्ण अधिकार आहे.
* विश्वासू व्यक्तीला सांगा
पालक, शिक्षक किंवा मित्रांना ‘चांगला स्पर्श’ आणि ‘वाईट स्पर्श’ याबद्दल सांगा, म्हणजे ते तुम्हाला मदत करू शकतील.
* तुमची सुरक्षा महत्त्वाची आहे
जर कोणी तुम्हाला अस्वस्थ वाटणारी कृती करत असेल, तर त्यांना थांबवा. आवश्यकतेनुसार मदत मिळवा. घाबरू नका, सुरक्षित राहा.
लक्षात ठेवा...
चांगला स्पर्श आपल्याला सुरक्षित आणि आरामदायक वाटतो, तर वाईट स्पर्श आपल्याला त्रास देतो. हे लक्षात घेत आपण कधीही वाईट स्पर्शाला बळी पडू नये.
(साभार ः सुरक्षा मंत्र, जालना पोलिस)