‘पहिल्या वेताला १४ लिटर दूध दिलं. आता महिन्यावर आलीय, पण आवंदाचं वेत खायचं नशिबात नाही. हातावर कवड्या आल्या तरी इकल्याशिवाय मार्ग नाही. हत्तीच्या बाजूला उभी केली तर कुणीबी त्याची बहीण म्हणीन; पण आता तिला काय कुसळ खाऊ घालायची का?’ अशी वेदनावजा तळमळ व्यक्त केलीय रामदास झेंडे यांनी. 

फक्राबाद (जि. उस्मानाबाद) येथील श्री. झेंडे रविवारी (ता. २१) नेकनूर येथील आठवडे बाजारात म्हैस विक्रीसाठी घेऊन आले होते. नेकनूरचा जनावरांचा आठवडे बाजार मराठवाड्यात प्रसिद्ध आहे. बैलांसह म्हशी, गाई, शेळ्यांचा येथे बाजार भरतो. सध्या बाजारात विदारक चित्र आहे. निसर्गाच्या दुष्टचक्रात अडकलेले शेतकरीच बाजारात अधिक आढळून आले. 

यातील फक्राबाद येथील झेंडे यांच्याशी बोलल्यानंतर दुष्काळाची तीव्रता आणि शेतकऱ्यांची वेदना समोर आली. फक्राबाद म्हणजे मांजरा नदीकाठावरील काळभोर जमीन असलेले गाव. २० ते ३० फुटांपर्यंत खडक नाही. 

‘पाऊस असल्यास सोनं पिकावं अशी जमीन. पण यंदा नदी वाहणं तर दूरच डबकंबी भरलं नाही,’ असे झेंडे सांगत होते. त्यांनी आपली म्हैस बाजारात विक्रीसाठी आणली होती. पहिल्या वेताला १४ लिटरपर्यंत दूध दिले. आता गाभन असलेल्या म्हशीचे महिन्याभरात वेत होऊन १८ लिटरपर्यंत दूध देईल. साधारण ७० ते ७५ हजार रुपयांची किंमत असलेली म्हैस ते ५० हजार रुपयांपर्यंत विकायला तयार होते. पण, सकाळी दहाला बाजारात आलेल्या रामदास झेंडेंच्या म्हशीला चार वाजेपर्यंतही कोणी गिऱ्हाईक नव्हते. हीच गत हिंगणीच्या (ता. बीड) किरण तांदळे यांचीही होती. लाखाच्या पुढची बैलजोडी ते पाऊण लाखाला द्यायला तयार होते.

बाजाराची स्थिती आणि कारण
परतीच्या पावसाने पाठ फिरवल्याने रब्बीची पेरणीच झाली नाही. इथून पुढे आठ महिने जनावरांच्या चारा-पाण्याचा प्रश्न गंभीर आहे. आतापर्यंत साठून ठेवलेला चारा संपत आला आहे. मिठाला पैसा नाही तर इकत चारा कुठून घ्यायचा? सोयाबीन, उडदाचं भुस्कट तरी किती दिवस पुरंन, असे शेळ्या विकायला आलेले रमेश चौरे सांगत होते. मागच्या दोन महिन्यांपासून या बाजारात जनावरांची वर्दळ वाढून किंमती मात्र पडल्या आहेत.