फराळ व्यवसायाला महागाईचा फटका
गृहउद्योजिकांचे आर्थिक गणित बिघडले; ग्राहक टिकवण्याचेही आव्हान
पाली, ता. १ (वार्ताहर) : दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर घराघरांत फराळ बनवण्याची लगबग सुरू झाली असतानाच वाढत्या महागाईने गृहउद्योजिकांचे आर्थिक गणित कोलमडले आहे. तेल, डाळी, साखर, गॅस आणि पॅकिंग साहित्याच्या वाढलेल्या किमतींमुळे उत्पादन खर्चात मोठी भर पडत आहे. ग्राहकांना दर्जेदार फराळ रास्त भावात देताना नफा टिकवायचा कसा, असा प्रश्न महिला उद्योजिकांसमोर निर्माण झाला आहे.
चकली, लाडू, शेव आणि चिवडा यांसारख्या पारंपरिक पदार्थांच्या निर्मितीत तेल आणि डाळींचा खर्च मोठा असतो. एकूण उत्पादन खर्चापैकी अंदाजे ६० टक्के खर्च या दोन घटकांवर होतो. मोठ्या व्यावसायिकांना घाऊक खरेदीतून काही प्रमाणात आर्थिक फायदा मिळतो, मात्र मर्यादित भांडवलामुळे घरगुती उत्पादकांना तो लाभ मिळत नाही. कच्चा माल, इंधन, पॅकिंग आणि मजुरी यांचा खर्च वाढल्याने नफ्याचे प्रमाण घटले आहे.
गृहउद्योजिका प्राची साठे-गोळे म्हणाल्या, ग्राहकांच्या आरोग्याची काळजी घेऊन आम्ही पाम तेलाऐवजी शुद्ध रिफाइंड तेल आणि दर्जेदार साहित्य वापरतो, मात्र महागाई आणि व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या वाढलेल्या किमतींमुळे उत्पादन खर्च वाढला आहे. ग्राहक टिकवणे आणि उत्पन्न मिळवणे, अशी दुहेरी कसरत करावी लागत आहे.

वाढत्या भावांचे गणित
उपलब्ध आकडेवारीनुसार, सूर्यफूल तेलाच्या भावात १८ टक्के, साखरेच्या भावात २२ टक्के वाढ झाली आहे. शेंगदाणा तेल आणि चणा डाळीचे भावही वाढले असून, अन्नधान्य खरेदीत सरासरी ७.७४ टक्के वाढ नोंदवली आहे.

ग्राहकांचा विश्वास महत्त्वाचा
फराळाचे भाव वाढविल्यास जुने ग्राहक दुरावण्याची भीती असते. भाव स्थिर ठेवल्यास नफा कमी होतो, तर गुणवत्तेत तडजोड करणे आरोग्याच्या दृष्टीने योग्य नाही. त्यामुळे वाढत्या खर्चाचा भार पेलताना ग्राहकांचा विश्वास कायम राखणे, हे महिला उद्योजिकांसमोरील मोठे आव्हान बनले आहे. या परिस्थितीत त्यांना आर्थिक दिलासा देण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर उपाययोजना होणार का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.