वाहनचालकांना वेगाचा मोह सुटेना
४० किमीची वेगमर्यादा ६९ टक्के जणांनी ओलांडली

सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. ३० : रस्ते अपघातात हजारो लोकांचा बळी जात असताना वाहनचालक गांभीर्याने घेत नाहीत. रस्ते अपघातास वेग हे प्रमुख कारण आहे; मात्र ४० किलोमीटर प्रतितास वेगमर्यादेचेही वाहनचालक पालन करीत नसून ६९ टक्के वाहचालकांनी वेगमर्यादा ओलांडली, असे एका अभ्यासात दिसून आले आहे.
राज्यातील रस्ते अपघातावर जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठाच्या इंटरनॅशनल इंजरी रिसर्च युनिटने ब्लूमबर्ग फिलॅन्थ्रॉपीज इनिशिएटिव्ह फॉर ग्लोबल रोड सेफ्टी प्रकल्पांतर्गत आयआयटी बॉम्बेच्या भागीदारीने रस्ते अपघातावर अभ्यास करण्यात आला. मार्च २०२४मध्ये हा अभ्यास ३० ठिकाणी पार पडला, ज्यात एक लाख ३५ हजार ४३५ वाहनांचे निरीक्षण करण्यात आले. निरीक्षणे सकाळी ६:३० ते संध्याकाळी ७:०० वाजेपर्यंत शनिवार-रविवार आणि सोमवार ते शनिवार या कालावधीत घेण्यात आली. या अभ्यासात एकूण वाहनांपैकी ११ टक्के वाहने हे दिलेल्या वेगमर्यादापेक्षा जास्त वेगाने धावताना आढळली. वाहनप्रकारानुसार दुचाकी वाहनांमध्ये स्पीडिंगची टक्केवारी सर्वाधिक १७ टक्के होती, तर एसयूव्हमध्ये १५ टक्के इतकी. सर्व वाहनांमध्ये एसयूव्हचा सरासरी वेग सर्वाधिक ६८ किलोमीटर प्रतितास नोंदवला गेला. राज्य महामार्गांवर १२ टक्के आणि राष्ट्रीय महामार्गांवर ११ टक्के वेग दिसला, तर एक्स्प्रेसवेवर ही टक्केवारी फक्त सहा टक्के होती.
...
कोठे, किती उल्लंघन?
विशेषतः कमी स्पीड झोनमध्ये स्पीडिंगची प्रमाण जास्त आढळले. ४० किलोमीटर प्रतितास वेगमर्यादा असलेल्या भागात ६९ टक्के वाहनांनी ही मर्यादा ओलांडली, तर ८० किलोमीटर प्रतितास झोनमध्ये केवळ चार टक्के वाहनांनीच स्पीड लिमिट ओलांडले. एकूण सरासरी फ्री-फ्लो स्पीड ६४ किलोमीटर प्रतितास होती. त्यात अवजड वाहनांचा सरासरी वेग ६७ किलोमीटर, दुचाकी वाहनांचा ६४ किलोमीटर आणि हलक्या वाहनांचा ६२ किलोमीटर प्रतितास नोंदवला गेला. दिवसानुसार पहिल्यास बुधवारी भरधाव वेगाची टक्केवारी सर्वाधिक २१ टक्के होती, तर आठवड्याच्या शेवटी हे प्रमाण कमी होते.