बदलापूर, ता. १० (बातमीदार) : बुद्ध लेणी संवर्धन व संरक्षण चळवळीच्या माध्यमातून रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्याच्या बीड खुर्द येथे संशोधन रविवारी (ता. ६) करण्यात आले. याप्रसंगी येथील काही गावांच्या पाठीशी असलेल्या, सह्याद्री डोंगराच्या कुशीत बौद्ध धर्मीयातील भिक्खू संघाच्या निवासस्थानाचे अवशेष सापडले. या ठिकाणी बुद्ध लेणी संवर्धन आणि संरक्षण संस्थेच्या पदाधिकारी व सभासदांनी येथील या अवशेषांचे मोजमापही घेतले.
चक्रवर्ती सम्राट अशोक यांच्या जयंतीनिमित्त बुद्ध लेणी संवर्धन आणि संरक्षण संघटनेच्या वतीने रविवारी श्रमदान मोहीम राबविण्यात आली. यावेळी संस्थेच्या वतीने रायगड जिल्ह्यातील डोंगररांगांच्या कुशीत संशोधन सुरू होते. अशाच वेळी खालापूर तालुक्यातील बीड खुर्द या ठिकाणी शेकडो वर्षी जुनी भिक्खू निवासांचे अवशेष आढळून आले. या भिक्खू निवासाच्या दर्शनी भागाची उंची सहा फूट सहा इंच असून, रुंदी सात फूट पाच इंच आहे. भिक्खू निवासात कोरलेला बाक आढळला.

कोरलेली अक्षरे
निवासी अवशेषात धम्मलिपीतील शिलालेख कोरलेला आढळला. त्यात सह्याद्री पर्वत रांगेत अप्रकाशित लेणीची भर ‘म(लस)री गिरनं कोझकाने पूसादो’ अशी अक्षरे दिसतात. भिक्खू निवासाच्या उजव्या बाजूस नैसर्गिक गुहा असून, थोडेफार कोरीव काम केलेले आढळते. दुसऱ्या गुहेत एक व्यक्ती झोपू शकतो एवढी जागा आहे. त्यामध्ये ‘सिंहपभरो(क)’ असे पाच अक्षरे आढळून येतात.

श्रमदानातून रस्ता
आढळलेल्या या लेणीचे संवर्धन करण्यासाठी त्यासमोर दगड मातीची भर टाकून बसण्याकरिता जागा करण्यात आली आहे. लेणीवर जाण्यासाठी व्यवस्थित रस्ता नसल्यामुळे अवघड ठिकाणी रस्ता बनवण्यात आला. श्रमदान मोहिमेत संस्थेचे सदस्य राकेश गायकवाड, प्रभाकर जोगदंड, आनंद खरात, आतिश ढोणे यांच्यासह जवळपास ४५ लेणी संवर्धकांनी सहभाग घेतला.