ठाकरेंसोबत तुटलेली युती,
वंचितची भक्कम साथ नाही
मुंबईत काँग्रेसची सुमार कामगिरी
विनोद राऊत : सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. १६ : कधी काळी मुंबईच्या राजकारणावर दबदबा ठेवून असलेल्या काँग्रेसने या वेळी पालिका निवडणुकीत आतापर्यंतची सर्वात सुमार कामगिरी केली आहे. या वेळी पक्षाचे संख्याबळ ३१वरून थेट २४वर आले आहे. या वेळी मुस्लिम, दलित समीकरणांनी पक्षाचे अस्तित्व टिकवल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

मुंबई काँग्रेसने उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेशी आघाडी तोडून वंचितला सोबत घेतले. हा प्रयोग फसल्याचे निकालातून स्पष्ट झाले आहे. या वेळी पक्षाला केवळ २४ जागांवर विजय मिळवता आला. काँग्रेसची आतापर्यंतची मुंबईतील ही सर्वात वाईट कामगिरी आहे. काँग्रेसच्या अपयशामुळे पालिकेतील ठाकरे बंधूंच्या सत्तासमीकरणाला धक्का बसला आहे.

मुस्लिम जनाधार कायम
मनसेला सोबत घेतल्यास मुस्लिम मतदार नाराज होईल, ही कारणे देऊन काँग्रेसने स्वबळावर निवडणुका लढल्या. हे कारण तेवढे सबळ ठरले नाही. अनेक मुस्लिमबहुल प्रभागांत जनतेने एमआयएम तर काही ठिकाणी शिवसेनेच्या (ठाकरे गट) उमेदवारांना निवडून दिले. तरीही पक्षाने जिंकलेल्या २४ जागांमध्ये तब्बल १३ मुस्लिम उमेदवारांचा समावेश आहे. त्यामुळे मुस्लिम मतांवरील पक्षाचा प्रभाव कायम असल्याचे दिसून येते. मुंबईतील मुस्लिम मतांवर असलेल्या वर्चस्वाला भविष्यात आव्हान मिळणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

वंचितचा प्रयोग फसला?
मुंबईत काँग्रेसची वंचित बहुजन आघाडीसोबत युती झाली; मात्र ती केवळ प्रतीकात्मक होती. प्रत्यक्ष जमिनीवर दोन पक्ष कधीच एकत्र आले नाहीत. जागावाटपात वंचितकडे असलेल्या ६२ जागांपैकी त्यांनी २० जागा परत केल्या. त्यानंतर पाच जागांवर परस्पर उमेदवार उभे केले. काँग्रेसकडे अनेक जागांवर उमेदवारांची वानवा होती. अनेक जागांवर काँग्रेसने छुप्या पद्धतीने ठाकरेंच्या उमेदवारांना मदत केली.

नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह
या निकालामुळे मुंबई काँग्रेस अध्यक्ष वर्षा गायकवाड यांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उठणार आहेत. सर्वांना सोबत न घेण्याच्या त्यांच्या स्वभावावर यापूर्वीही अनेक आक्षेप घेतले गेले आहेत. कुठल्याही पाठबळाशिवाय गायकवाड यांनी या वेळी मुंबईत एकाकी झुंज देण्याचा प्रयत्न केला; मात्र ताे अपयशी ठरला.

काँग्रेसच्या पराभवाची प्रमुख कारणे
- ठाकरेंची साथ सोडून स्वबळावर लढवण्याचा निर्णय
- वंचितसोबत फसलेली आघाडी
- कमकुवत संघटना, अंतर्गत गटबाजी
- संसाधने आणि केंद्रीय नेत्यांचे पाठबळ नाही
- दलित, मुस्लिम जनाधारात फूट