अभिनेत्री शिल्पा शेट्टीला उच्च न्यायालयाचा दिलासा
डीपफेक फोटो, व्हिडिओ प्रतिवाद्यांना तत्काळ हटविण्याचे आदेश

सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. १६ : अभिनेत्री शिल्पा शेट्टी आणि उद्योजक राज कुंद्रा यांना लक्ष्य करून तयार केलेले ‘एआय’ निर्मित डीपफेक फोटो अथवा व्हिडिओ तत्काळ काढून टाकण्याचे आदेश नुकतेच उच्च न्यायालयाने संबंधित संकेतस्थळांना दिले.

शेट्टीच्या व्यक्तिमत्त्व हक्कांचे उल्लंघन झाले असून, त्याचे संरक्षण करणे आवश्यक असल्याचे निरीक्षण नुकतेच न्या. शर्मिला देशमुख यांच्या एकलपीठाने नोंदवले आणि सुमारे २८ विविध ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म (प्रतिवादींना) सर्व अश्लील सामग्री त्यांच्या संकेतस्थळावरून आठ दिवसांत काढून टाकण्याचे आदेश दिले. रेकॉर्डवरील माहितीवरून प्रथमदर्शनी शिल्पा शेट्टीचे व्यक्तिमत्त्व, नाव, फोटो, व्हिडिओ इत्यादीचा गैरवापर करण्यात आला आहे. एआय कंटेंट तयार करणाऱ्या वेबसाइट्स, डीपफेक आणि इतर एआयनिर्मित अश्लील फोटो, व्हिडिओ तयार करून संकेतस्थळावर टाकण्यात आले. त्यामुळे शेट्टीच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या हक्कांचे उल्लंघन झाले असून, तिच्या संमतीशिवाय तिच्या फोटोचा वापर केल्याचे न्यायालयाने आदेशात नमूद केले आहे. सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध असलेले डीपफेक आणि एआयनिर्मित अश्लील फोटो आणि व्हिडिओ हे सर्वात त्रासदायक आहेत. त्यामुळे संबंधित व्यक्तीची प्रतिमा मलिन होते. भारतीय संविधानाच्या कलम २१अंतर्गत गोपनीयतेच्या अधिकाराचे आणि सन्मानाने जगण्याच्या अधिकाराचे उल्लंघन होते, असेही निरीक्षण न्यायालयाने शिल्पा शेट्टीला दिलासा देताना नोंदवले.

.....
संमतीशिवाय व्यावसायिक शोषण
एखाद्या लोकप्रिय आणि प्रसिद्ध व्यक्तीच्या संमतीशिवाय व्यावसायिक शोषण करण्याची परवानगी दिली जाऊ शकत नाही. तसेच व्यावसायिक फायद्यासाठी डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीची अनधिकृतपणे शोषण करणारी सामग्री अपलोड करणे याचे कोणतेही समर्थन असू शकत नाही, असेही न्यायालयाने आदेशात नमूद केले.