झुनोटिक रोगांविरोधात ‘वन हेल्थ’चा संदेश
आंबिवलीत पशुपालकांसाठी जागरूकता शिबिर
टिटवाळा, ता. १७ (वार्ताहर) : प्राण्यांपासून मानवांना होणाऱ्या संसर्गजन्य (झुनोटिक) रोगांबाबत ग्रामीण भागातील पशुपालक आणि नागरिकांना सजग करण्यासाठी आंबिवली येथे विशेष जागरूकता कार्यक्रम पार पडला. मुंबई पशुवैद्यकीय महाविद्यालय आणि महाराष्ट्र शासन पशुसंवर्धन विभागाच्या संयुक्त विद्यमाने ‘समता नगर’ येथे या उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या ‘वन हेल्थ’ प्रकल्पांतर्गत राबवण्यात आलेल्या या शिबिरात ४५ पशुपालक व शेतकरी सहभागी झाले होते. यापैकी २६ लाभार्थ्यांना प्रातिनिधिक स्वरूपात ‘स्वच्छता किट’चे वाटप करण्यात आले. प्रकल्प प्रमुख डॉ. विलास वैद्य यांनी रेबीज, लेप्टोस्पायरोसिस, क्षयरोग, ब्रुसेलोसिस आणि अँथ्रॅक्स यांसारख्या गंभीर आजारांवर मार्गदर्शन केले. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी सहाय्यक आयुक्त डॉ. दीपक कंधारे होते. तसेच पशुधन विकास अधिकारी डॉ. सागर कसबे, डॉ. प्रीती म्हात्रे, सहाय्यक पशुधन विकास अधिकारी सुरोषे यांनी उपस्थितांना शासकीय योजनांची माहिती दिली. हा उपक्रम मुंबई पशुवैद्यकीय महाविद्यालयाचे सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. शैलेश इंगोले व डॉ. रवींद्र झेंडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली यशस्वीपणे राबविण्यात आला.

संसर्ग कसा होतो?
दूषित पाणी, अन्न, प्राण्यांचा थेट संपर्क आणि त्यांच्या स्रावाद्वारे हे रोग पसरतात.

प्रतिबंधात्मक उपाय :
प्राण्यांच्या संपर्कानंतर साबणाने हात धुणे, हातमोजे व गमबूटचा वापर करणे आणि जखमांची योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे.

‘वन हेल्थ’ संकल्पना
सह-अन्वेषक डॉ. जगदीश गुडेवार यांनी मानव, प्राणी आणि पर्यावरण या तिन्ही घटकांच्या आरोग्याचा परस्परसंबंध स्पष्ट केला. प्राण्यांच्या कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावणे, पूर्ण शिजवलेले मांस व पाश्चराइज्ड दुधाचे सेवन करणे आणि स्वच्छ निवारा राखणे यातून रोगांचा प्रसार रोखता येतो, असे त्यांनी नमूद केले.