आंबा उत्पादनात ९० टक्के घट
जिल्हा कृषी अधिकाऱ्यांची माहिती; शासनाची भरपाई कागदावरच; सर्व्हे, बैठक आणि आश्वासनांच्या फेऱ्यात अडकला बागायतदार
सकाळ वृत्तसेवा
अलिबाग, ता. ३ : कोकणाला लाभलेले निसर्गाचे वरदान म्हणून ओळखला जाणारा ‘फळांचा राजा’ हापूस आंबा यंदा अभूतपूर्व संकटात सापडला आहे. देश-विदेशात मोठी मागणी असलेल्या या आंब्याच्या हंगामाकडे दरवर्षी उत्सुकतेने पाहिले जाते; मात्र यंदा बदलत्या हवामानामुळे आंबा व काजू या दोन्ही नगदी पिकांचे अक्षरशः कंबरडे मोडले आहे. उत्पादनात तब्बल ९० टक्क्यापर्यंत घट झाल्याचे चित्र असून, उर्वरित पिकावरही रोग व अवकाळी पावसाचे सावट कायम उभे ठाकले आहे. त्यामुळे रायगड जिल्ह्यातील बागायतदार शेतकरी पुरता संकटात सापडला आहे.
रायगड जिल्ह्यात १२ हजार हेक्टर उत्पादनक्षम क्षेत्र असून, सुमारे १२ हजार हेक्टरवर आंबा लागवड करण्यात आली आहे. यातील ९० टक्के आंबा पिकाचे नुकसान झाले आहे. हापूसच्या पहिल्या पेटीसाठी मुंबई-पुणे बाजारपेठेत श्रीमंत ग्राहकांची लिलावात चढाओढ असते, परंतु यंदा पहिला आंबा कोण खाणार? हा प्रश्नच अनुत्तरित राहण्याची वेळ आली आहे. हवामानाचा घातक खेळ निसगनि मांडला असून, बागायतदारांचे प्रचंड नुकसान केले आहे. यंदाच्या हंगामात हवामानाने अक्षरशः लपंडाव खेळला आहे. पाऊस उशिरा थांबला तसेच थंडी उशिरा सुरू झाली तर तापमानातील अचानक झालेल्या चढउतारामुळे डिसेंबरमधील आंब्याचा मोहोराचा हंगाम उशिरा सुरू झाला. त्यातच जानेवारीनंतर अचानक तापमान वाढल्याने मोहोर गळून पडला. परिणामी, उत्पादनावर मोठा परिणाम झाला. रायगड जिल्ह्यातील माणगाव, तळा, मुरूड, म्हसळा, श्रीवर्धन, महाड, पोलादपूर व अलिबाग येथे बहुतांश भागात सुरुवातीला मोहोर दिसत असला तरी प्रत्यक्षात फळ धारणा अत्यल्प राहिली. सध्या अनेक ठिकाणी केवळ १० टक्केच आंबा शिल्लक असून, त्यालाही अवकाळीचा फटका बसत आहे.

यंदा नैसर्गिक आपत्तीमुळे संपूर्ण कोकणासह रायगड जिल्ह्यातील आंबा फळपीक उत्पादकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. याची शासनाला पूर्ण जाणीव आहे. नुकसानग्रस्त बागायतदारांचे सर्वेक्षण तातडीने पूर्ण करण्याच्या प्रशासनाला सूचना दिल्या असून, नुकसानीचा अहवाल आल्यानंतर त्या विषयावर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याशी चर्चा करून योग्य ती नुकसानभरपाई निश्चित केली जाईल. शासन या विषयात अत्यंत सकारात्मक असून, आंबा उत्पादकांना निश्चितपणे न्याय मिळेल.
- भरत गोगावले, फलोत्पादन मंत्री, महाराष्ट्र

रायगड जिल्ह्यात १२ हजार हेक्टर क्षेत्रावर आंबा फळ बागायती क्षेत्र आहे. नैसर्गिक आपत्तीमुळे या फळ पिकाचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. रायगड जिल्ह्यात ९० टक्के आंबा पिकाचे नुकसान झाले आहे. याबाबत जिल्ह्यात विद्यापीठाच्या तज्ज्ञ शास्त्रज्ञांकडून नुकसानीचा सर्व्हे करण्यात आला. त्याचा अहवाल शासनाकडे पाठविला असून, या शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई देण्याबाबत अद्याप शासन स्तरावरून आदेश आलेले नाहीत. शासनाकडून जे आदेश येतील त्याप्रमाणे पुढील कारवाई केली जाईल.
- वंदना शिंदे, जिल्हा कृषी अधिकारी, रायगड