उत्पादन क्षेत्राची उल्लेखनीय वाढ

नवी दिल्ली, ता. ४ : पश्चिम आशियातील युद्धामुळे मार्चमध्ये चार वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर घसरल्यानंतर एप्रिलमध्ये निर्यातीतील जोरदार वाढीच्या बळावर भारताच्या खासगी क्षेत्रातील उत्पादन क्षेत्राच्या (मॅन्युफॅक्चरिंग) वाढीने पुन्हा उभारी घेतली आहे. एस अँड पी ग्लोबलद्वारे संकलित केला जाणारा आणि उत्पादनातील मासिक बदलांचे मोजमाप करणारा एचएसबीसीचा ‘इंडिया मॅन्युफॅक्चरिंग पर्चेसिंग मॅनेजर्स इंडेक्स’ (पीएमआय) मार्चमधील ५३.९ वरून वाढून एप्रिलमध्ये ५४.७ वर पोहोचला. हा निर्देशांक सलग ५४ व्या महिन्यापासून विस्तार क्षेत्रात कायम आहे, असे एस अँड पी ग्लोबलने आज जाहीर केलेल्या अहवालात म्हटले आहे.

‘‘भारताचा उत्पादन क्षेत्रातील पीएमआय (खरेदी व्यवस्थापक निर्देशांक) एप्रिलमध्ये वाढून ५४.७ वर पोहोचला, जो मार्चमधील ५३.९ पेक्षा अधिक आहे तरीही, गेल्या जवळपास चार वर्षांतील कामकाजाच्या परिस्थितीमध्ये झालेली ही दुसरी सर्वांत संथ सुधारणा ठरली आहे. महागाईच्या माध्यमातून: कच्च्या मालाच्या खर्चात ऑगस्ट २०२२ नंतरची सर्वांत जलद वाढ नोंदवली गेली, तर उत्पादनांच्या किमतींमध्ये गेल्या सहा महिन्यांतील सर्वांत वेगवान वाढ झाली,’’ असे एचएसबीसीचे भारतातील मुख्य अर्थतज्ज्ञ, प्रांजुल भंडारी यांनी सांगितले. भारतीय उत्पादकांमध्ये नव्या व्यवसायऑर्डर आणि उत्पादनाच्या वाढीमध्ये काहीशी सुधारणा दिसून आली असली, तरी वाढीचा हा दर २०२२ नंतरचा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वांत कमकुवत दर ठरला आहे, असे या सर्वेक्षणामध्ये नमूद करण्यात आले आहे. ॲल्युमिनियम, रसायने, विद्युत घटक, इंधन, चामडे, पेट्रोलियम उत्पादने आणि रबर यांच्या वाढलेल्या किमतींमुळे एप्रिल महिन्यात सरासरी खर्चाचा बोजा आणखी वाढला; या दरवाढीचे मुख्य कारण पश्चिम आशियातील युद्ध असल्याचे सर्वेक्षणामध्ये सहभागी झालेल्यांनी नमूद केले आहे. ‘‘महागाईचा एकूण दर ऑगस्ट २०२२ नंतरच्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचला आहे. परिणामी, वस्तू उत्पादकांनी आपल्या उत्पादनांच्या किमतींमध्ये गेल्या सहा महिन्यांतील सर्वात मोठी वाढ केली आहे,’’ असे या सर्वेक्षणामध्ये नोंदवण्यात आले आहे. रोजगारनिर्मितीचा वेग गेल्या १० महिन्यांतील उच्चांकी पातळीवर पोहोचला असून, कर्मचाऱ्यांच्या भरतीतील वाढ ही उत्पादन क्षेत्राच्या विस्ताराच्या योजनांचे प्रतिबिंब असल्याचे दिसून येते.