मुंबई, ता. १४ : उन्हाळ्यातील अति उष्णतेच्या लाटांमुळे डिलिव्हरी रायडर्स, राइड-हेलिंग ड्रायव्हर्स आणि होम सर्व्हिसेस कामगारांना भर दिवसा काम करताना प्रचंड हाल होत आहेत. स्विगी, झोमॅटो, झेप्टो, ब्लिंकिट, अर्बन कंपनी, रॅपिडो यांसारख्या प्लॅटफॉर्मवर लाखो गिग वर्कर्स काम करतात. प्लॅटफॉर्म अर्थव्यवस्थेला चालना देणाऱ्या या कामगारांसाठी उष्णता संरक्षण हे मूलभूत मानवाधिकार आहे. दक्षिण कोरिया, सिंगापूर, फ्रान्स, जपानप्रमाणे भारतानेही असे नियम आणावेत, अशी मागणी गिग संघटनांकडून केली जात आहे.

मुंबईत तापमानात झालेली वाढ पाहता पुढे तीव्र उष्णता असणार आहे. उष्णतेच्या लाटांमुळे घराबाहेर पडले की घामाच्या धारा येत आहेत. या उन्हाच्या तडाख्यातही गिग वर्कर आपली सेवा देत आहेत; पण त्यांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत आहे. विशेषतः महिला गिग वर्कर्सना सुरक्षित व स्वच्छ शौचालयांची मोठी अडचण भेडसावत आहे. तसेच डिलिव्हरी कामगारांकडे मोठ्या प्रमाणात सामान व बॅग्ज असल्यामुळे ते रस्त्यावर सामान ठेवून मॉल किंवा इतर खासगी ठिकाणी जाऊ शकत नाहीत. त्यामुळे त्यांच्या सन्मानाने आणि सुरक्षिततेने काम करण्यासाठी महापालिकेने तातडीने पुढाकार घेणे आवश्यक आहे. मुंबई महापालिकेने गिग वर्कर्ससाठी मानवी दृष्टिकोनातून या मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात, अशी मागणी केली जात आहे.

उन्हाच्या वाढत्या तडाख्यामुळे मुंबई शहरातील गिग वर्कर्स, विशेषतः डिलिव्हरी बॉईज, राइडर्स आणि महिला गिग वर्कर्स यांना अत्यंत कठीण परिस्थितीत काम करावे लागत आहे. दिवसभर रस्त्यावर राहून सेवा देणाऱ्या या कामगारांसाठी सावली, विश्रांती, पिण्याचे पाणी, दुपारचे जेवण करण्यासाठी जागा आणि स्वच्छ शौचालय या मूलभूत सुविधा उपलब्ध नाहीत. बंगळूरच्या धर्तीवर मुंबई पालिकेनेही शहरातील ज्या भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गिग वर्कर्स काम करतात, त्या ठिकाणी तात्पुरते ‘गिग वर्कर पॉड्स’ उभारणे अत्यंत गरजेचे आहे.
- डॉ. केशव क्षीरसागर, अध्यक्ष, भारतीय गिग कामगार मंच

उन्हाळा वाढल्यामुळे गिग कामगारांच्या आरोग्यावर आणि कामावर परिणाम होत आहे. उन्हाने अनेक कामगार आजारी पडत आहेत. दुपारी १२ ते ३ या वेळेत कामगार बाहेर पडणे टाळतात. तसेच जे कामगार डिलिव्हरी करीत आहेत, ते जास्त ऊन असेल तर डिलिव्हरीनंतर १० ते १५ मिनिटांचा ब्रेक घेतात.
- सुशांत दरवेशी, गिग कामगार