रानसईने गाठला तळ
उरणकरांची चिंता वाढली
नवी मुंबई, ता. १५ ः सध्या उन्हाळ्याचा कडाका वाढल्यामुळे रानसई धरणातील पाणीसाठा झपाट्याने कमी होत आहे. एप्रिल २०२६ च्या सुरुवातीला रानसई आणि पुनाडे या दोन्ही धरणांमध्ये मिळून साधारण ४७.६५ टक्के पाणीसाठा शिल्लक होता. मे महिन्याच्या मध्यापर्यंत ही पातळी आणखी खाली आली असून, सध्या उरणमध्ये आठवड्यातून दोन दिवस (मंगळवार आणि शुक्रवार) पाणीकपात लागू करण्यात आली आहे. या धरणातून दररोज साधारण ३० ते ३५ दशलक्ष लिटर पाणी उपसा केला जातो. उरणची एकूण गरज साधारण ४१ एमएलडी इतकी आहे, त्यामुळे उरलेली तूट भरून काढण्यासाठी सिडकोच्या हेटवणे धरणातून पाणी विकत घेतले जाते.

घटक सद्यःस्थिती / तपशील
पाणीसाठा (एप्रिल सुरुवातीस) ४७.६५% (रानसई + पुनाडे एकत्रित)
पाणीकपात आठवड्यातून २ दिवस (मंगळवार व शुक्रवार)
दररोजचा पाणी उपसा ३० ते ३५ दशलक्ष लिटर
उरणची एकूण गरज ४१ दशलक्ष लिटर
साठवण क्षमता (मूळ) १० दशलक्ष घनमीटर
साठवण क्षमता (गाळामुळे) ७ दशलक्ष घनमीटर (३०% घट)

गेल्या वर्षी धरण कधी वाहू लागले? (२०२५)
२०२३ मध्ये हे धरण १८ जुलै रोजी भरले होते, तर २०२५ मध्ये पावसाने सुरुवातीला ओढ दिल्याने धरण भरण्यास उशीर झाला होता. उपलब्ध माहितीनुसार, ऑगस्ट २०२५ च्या पहिल्या आठवड्यात (साधारण १ ऑगस्टच्या सुमारास) रानसई धरण पूर्ण भरून वाहू लागले होते. विशेष म्हणजे, ऑगस्टच्या मध्यात पावसाने विश्रांती घेतल्याने १२ ऑगस्टच्या सुमारास धरणाचे ओसंडून वाहणे थांबले होते.

कोणाला होतो पाणीपुरवठा?
उरण नगर परिषद (शहर)
ऑईल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन
जवाहरलाल नेहरू बंदर प्राधिकरण
भारतीय नौदल आणि संरक्षण विभागाची आस्थापने.
बीपीसीएल प्रकल्प.

गावे :
उरण तालुक्यातील सुमारे २५ ते ३५ ग्रामपंचायतींना यातून पाणी मिळते. यामध्ये प्रामुख्याने दिघोडे, चिरनेर, केळाचा माळ, चांदायणीवाडी, खैरकाटी, बंगल्याचीवाडी, सागाचीवाडी आणि मार्गाचीवाडी यांसारख्या अनेक आदिवासीवाड्यांचा समावेश होतो.

गाळाचा विळखा
धरणाची मूळ साठवण क्षमता १० दशलक्ष घनमीटर होती. मात्र, धरणात मोठ्या प्रमाणात गाळ साचल्यामुळे ती आता साधारण सात दशलक्ष घनमीटरपर्यंत खाली आली आहे. त्यामुळे पावसाळ्यात धरण लवकर भरते, पण उन्हाळ्यात पाणी लवकर संपते.