तपासण्या वाढल्या तरी स्तन कर्करोगाचे आव्हान कायम
कामा रुग्णालयात तीन वर्षांत रुग्णसंख्या ६८ टक्क्यांनी वाढली

सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. ३१ : स्तन कर्करोगाबाबत तपासणीचे महत्त्व महिलांपर्यंत पोहोचत असले, तरी आजाराचे वाढते प्रमाण हे केवळ निदानाच्या प्रश्नापुरते मर्यादित नसल्याचे मुंबईतील रुग्णालयातील आकडेवारीतून दिसून येत आहे.
कामा आणि आल्ब्लेस रुग्णालयात स्तन कर्करोगाच्या रुग्णांची संख्या २०२३ मधील ८२८ वरून २०२५ मध्ये १,३९३ पर्यंत पोहोचली. तीन वर्षांत झालेली ही सुमारे ६८ टक्क्यांची वाढ आहे. २०२६च्या जानेवारी ते जुलै या सात महिन्यांतच ७१३ रुग्णांची नोंद झाली आहे.
तपासणीचे प्रमाण वाढल्याने पूर्वी निदान न झालेली काही प्रकरणे आता उपचार व्यवस्थेपर्यंत पोहोचत असण्याची शक्यता आहे; मात्र रुग्णसंख्येतील वाढीच्या पार्श्वभूमीवर स्तन कर्करोगाचा धोका कमी करण्यासाठी केवळ नियमित तपासणीवर भर देणे पुरेसे ठरत नसल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. महिलांनी आजाराची जोखीम वाढविणारे घटक समजून घेणे आणि त्यातील बदलता येणाऱ्या घटकांवर काम करणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरत आहे.
बदलती जीवनशैली, वाढते वजन, उशिरा होणारी प्रसूती यांसह विविध घटक स्तन कर्करोगाच्या जोखमीशी संबंधित आहेत. त्यामुळे ‘३५ वर्षांनंतर तपासणी’ या संदेशाबरोबरच जोखीम कमी करण्यासाठी जीवनशैलीत कोणते बदल करता येतील, कोणाला अधिक जोखीम आहे आणि कोणत्या वेळी वैद्यकीय सल्ला घ्यावा, याबाबतची माहिती महिलांपर्यंत पोहोचविण्याची गरज वाढली आहे.

जीवनशैलीकडेही लक्ष देण्याची गरज
स्तन कर्करोगाच्या प्रतिबंधासाठी वजन नियंत्रण, नियमित व्यायाम, संतुलित आहार आणि स्तनपान यांसारख्या बाबींकडे लक्ष देणे आवश्यक असल्याचे कामा आणि आल्ब्लेस रुग्णालयाचे वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. तुषार पालवे यांनी सांगितले. कुटुंबातील आजाराचा इतिहास किंवा इतर वैयक्तिक जोखीम असल्यास त्यानुसार वैद्यकीय सल्ला घेणेही महत्त्वाचे आहे.

तपासणीमुळे अधिक महिलांमध्ये आजाराचे निदान होत आहे, ही सकारात्मक बाब आहे; मात्र तपासणी करून थांबणे पुरेसे नाही. वजन नियंत्रणात ठेवणे, नियमित शारीरिक हालचाल, योग्य आहार, स्तनपान आणि स्वतःची वैयक्तिक जोखीम समजून घेणे याकडेही लक्ष दिले पाहिजे. स्तन कर्करोगाचा धोका कोणत्या कारणांमुळे वाढतो आणि त्यातील कोणते घटक आपल्या नियंत्रणात आहेत, याबाबत अजूनही पुरेशी जागरूकता नाही.
- डॉ. तुषार पालवे, वैद्यकीय अधीक्षक, कामा आणि आल्ब्लेस रुग्णालय

भारतातील प्रमाणही वाढले
भारतात स्तन कर्करोगाचे वाढते ओझेही या समस्येची तीव्रता अधोरेखित करते. ‘द लॅन्सेट ऑन्कोलॉजी’मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या ग्लोबल बर्डन ऑफ डिसीजेसच्या विश्लेषणानुसार, भारतातील स्तन कर्करोगाचे प्रमाण १९९० मध्ये प्रति एक लाख लोकसंख्येमागे १३ होते. २०२३ मध्ये ते २९.४ पर्यंत वाढले.