गोपालनातून सेंद्रिय शेतीला बळ
गुजरात अभ्यास दौऱ्यात पोलादपूरच्या शेतकऱ्यांना कृषिक्रांतीचे धडे
पोलादपूर, ता. २ (बातमीदार) : रासायनिक शेतीच्या दुष्परिणामांच्या पार्श्वभूमीवर सेंद्रिय व नैसर्गिक शेतीला गोपालनाची जोड देऊन उत्पादन खर्च कमी करण्याच्या उद्देशाने कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन यंत्रणा ‘आत्मा’अंतर्गत पोलादपूर तालुक्यातील सेंद्रिय व नैसर्गिक शेती गटातील २५ शेतकऱ्यांचा गुजरात येथे आंतरराज्य अभ्यास दौरा आयोजित करण्यात आला.
अहमदाबाद येथील बन्सी गीर गोशाळेत तज्ज्ञ मार्गदर्शक गोपालभाई सुतारिया यांनी ‘गौ कृपा अमृत गोशाळा’ संकल्पनेची सविस्तर माहिती दिली. गीर गायींचे संगोपन, गोमूत्र व गोबरचा शेतीतील वापर, सेंद्रिय निविष्ठांची निर्मिती आणि कमी खर्चातील नैसर्गिक शेती याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले. शेणापासून कंपोस्ट खतनिर्मिती, भाजीपाला, केळी लागवड आणि हिरव्या गवताच्या विविध पद्धतींची प्रात्यक्षिकेही दाखविण्यात आली.
अभ्यास दौऱ्यात साबरमती येथील महात्मा गांधींच्या निवासस्थानी भेट देऊन ग्रामविकास व स्वावलंबनाची माहिती घेण्यात आली. तसेच आनंद विद्यापीठात भाताच्या विविध प्रजाती आणि त्यांच्या वैशिष्ट्यांबाबत मार्गदर्शन मिळाले. अमुल इंडस्ट्रीलाही भेट देण्यात आली. दौऱ्याचे नियोजन तालुका तंत्रज्ञान व्यवस्थापक कपिल रामराव पाटील यांनी केले.

गोपालनातून खर्चात बचत
गोपालन केवळ दूध उत्पादनापुरते मर्यादित न ठेवता गोबर व गोमूत्रापासून कंपोस्ट, सेंद्रिय खते आणि विविध निविष्ठा तयार केल्यास शेतकऱ्यांना बाजारातून खते व निविष्ठा खरेदी करण्यावरील खर्च कमी करता येतो. त्यामुळे गोपालन आणि नैसर्गिक शेतीचा समन्वय साधल्यास शेती अधिक स्वावलंबी व शाश्वत होण्यास मदत होऊ शकते.