केईएममध्ये नर्सिंग, पॅरामेडिकल शिक्षणासह वैद्यकीय कौशल्य प्रशिक्षणाचे नवे केंद्र
४२२ कोटींचे शैक्षणिक संकुल उभारणार; डिसेंबरमध्ये निविदा प्रक्रिया
सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. ५ : केईएम रुग्णालयाच्या शैक्षणिक आणि वैद्यकीय प्रशिक्षण सुविधांमध्ये मोठी वाढ होणार आहे. रुग्णालयाच्या आवारात नर्सिंग आणि पॅरामेडिकल शिक्षणासाठी सुमारे ४२२ कोटी रुपये खर्चून स्वतंत्र संस्थान उभारण्यात येणार आहे. या प्रकल्पासाठी डिसेंबर २०२६ मध्ये निविदा प्रक्रिया राबवण्याचे नियोजन आहे.
या संस्थानात एकाचवेळी सुमारे ८०० विद्यार्थ्यांना शिक्षण घेता येणार आहे. याशिवाय डॉक्टर, परिचारिका आणि वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांना प्रत्यक्ष शस्त्रक्रिया कौशल्याचे प्रशिक्षण देण्यासाठी जैव-कौशल्य प्रयोगशाळाही विकसित करण्यात येणार आहे. नव्या शैक्षणिक संकुलासाठी सध्याच्या जुन्या नर्सिंग इमारतीच्या जागी दोन बहुमजली इमारती उभारण्यात येणार आहेत. त्यापैकी एक इमारत २८ मजली, तर दुसरी ३२ मजली असेल.
सुमारे ७४ हजार चौरस मीटर क्षेत्रफळावर हा प्रकल्प उभारला जाणार आहे. त्यामध्ये, आधुनिक वर्गखोल्या आणि प्रशिक्षणाच्या सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातील. केईएममध्ये १९२६ पासून नर्सिंग स्कूल सुरू असून, येथे नर्सिंग आणि प्रसूतिसेवा प्रशिक्षण दिले जाते. नव्या संस्थानात बीएस्सी आणि एमएस्सी नर्सिंगसह पॅरामेडिकल क्षेत्रातील पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम सुरू करण्याची योजना आहे.
दरम्यान, रुग्णालयाच्या शवविच्छेदन केंद्राच्या पुनर्विकासातून स्वतंत्र जैव-कौशल्य प्रयोगशाळा उभारण्यात येणार आहे. सुमारे २० हजार चौरस फुटांच्या क्षेत्रात पाच मजली पूर्वनिर्मित इमारत उभारली जाणार असून, या कामासाठी सुमारे १७ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. या प्रकल्पाची निविदा प्रक्रिया पूर्ण झाली असून, पुढील ११ महिन्यांत इमारत उभारण्याचे नियोजन आहे.
या प्रयोगशाळेत कृत्रिम प्रतिकृतींऐवजी प्रत्यक्ष मानवी मृतदेहांवर वैद्यकीय प्रक्रियांचा सराव करता येणार आहे. दुर्बिणीद्वारे शस्त्रक्रिया, नेत्ररोग, अस्थिरोग, स्त्रीरोग, मूत्रपिंड आणि गुडघा प्रत्यारोपण तसेच रोबोटिक शस्त्रक्रियांचे प्रशिक्षण येथे दिले जाईल. सध्या वैद्यकीय विद्यार्थ्यांना मृतदेहांवर प्रशिक्षण दिले जात असले, तरी त्यासाठी स्वतंत्र आणि सुसज्ज व्यवस्था उपलब्ध नाही. त्यामुळे नव्या प्रयोगशाळेमुळे विद्यार्थ्यांसह कार्यरत डॉक्टर आणि तज्ज्ञांना कौशल्य अद्ययावत करण्याची संधी मिळणार आहे. या केंद्रात एकावेळी सुमारे ४० मृतदेह ठेवण्याची क्षमता असेल.
केईएमचे अधिष्ठाता डॉ. हरीश पाठक यांच्या मते, गोठवलेल्या मृतदेहांच्या तुलनेत ताज्या मृतदेहांवर प्रशिक्षण घेतल्यास प्रत्यक्ष शस्त्रक्रियेचा अधिक वास्तव अनुभव मिळतो. त्यामुळे डॉक्टरांच्या कौशल्यविकासासाठी ही प्रयोगशाळा महत्त्वाची ठरेल. या केंद्रासाठी सार्वजनिक-खासगी भागीदारीचे प्रारूपही विचाराधीन आहे.

परदेशात प्रशिक्षणासाठी जाणाऱ्या डॉक्टरांना तुलनेने कमी खर्चात भारतातच अद्ययावत प्रशिक्षण उपलब्ध करून देणे हा त्यामागील उद्देश आहे. नर्सिंग, पॅरामेडिकल शिक्षण आणि प्रत्यक्ष वैद्यकीय कौशल्य प्रशिक्षण अशा तिन्ही स्तरांवर सुविधा विकसित झाल्यामुळे केईएम रुग्णालय आरोग्य क्षेत्रासाठी प्रशिक्षित मनुष्यबळ घडविण्याचे महत्त्वाचे केंद्र ठरण्याची अपेक्षा आहे.
डॉ. हरीश पाठक, अधिष्ठाता, केईएम रुग्णालय