डायलिसिस रुग्णांना दिलासा
पीपीपी केंद्रांत महापालिकेच्या रुग्णांसाठी ४० टक्के जागा राखीव; उपचारासाठी २५० ते ५४० रुपये शुल्क
सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. ९ : मुंबई महापालिकेच्या रुग्णालयांमध्ये डायलिसिससाठी येणाऱ्या रुग्णांची वाढती संख्या आणि उपलब्ध सुविधांवरील ताण लक्षात घेऊन आता रुग्णांना खासगी भागीदारीतून (पीपीपी) चालविण्यात येणाऱ्या डायलिसिस केंद्रांकडे पाठविण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. महापालिकेच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने शहरातील सर्व संबंधित रुग्णालयांना याबाबत निर्देश दिले आहेत. या केंद्रांमधील एकूण रुग्णांपैकी ४० टक्के जागा महापालिकेच्या रुग्णालयांकडून पाठविण्यात येणाऱ्या रुग्णांसाठी राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत.
मुंबईतील अशा १० केंद्रांमध्ये डायलिसिसची सुविधा उपलब्ध असून, एका उपचारासाठी २५० ते ५४० रुपये शुल्क आकारले जाणार आहे. अनेक खासगी केंद्रांच्या तुलनेत हे दर कमी असल्याने आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल रुग्णांना दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. आग्रीपाडा, प्रभादेवी, मालाड पूर्व, कांदिवली पश्चिम (चारकोप), बोरिवली पूर्व-पश्चिम, दहिसर पूर्व, कांदिवली पश्चिम आणि वांद्रे पश्चिम या परिसरांतील केंद्रांचा त्यात समावेश आहे. या केंद्रांमध्ये एकूण १८२ खाटांची सुविधा उपलब्ध आहे.
महापालिकेच्या रुग्णालयांसह दवाखाने आणि प्रसूतिगृहांमध्ये उपचार घेणाऱ्या रुग्णांना डायलिसिसची गरज भासल्यास त्यांना संबंधित खासगी केंद्रांमध्ये पाठविण्यात येणार आहे. मधुमेह, उच्च रक्तदाब यांसारख्या आजारांमुळे मूत्रपिंडाचे विकार वाढत असून, दीर्घकालीन मूत्रपिंडविकार आणि शेवटच्या टप्प्यातील मूत्रपिंडविकार असलेल्या रुग्णांना नियमित डायलिसिसची आवश्यकता असते. सरकारी रुग्णालयांवरील वाढता ताण कमी करण्याबरोबरच रुग्णांना वेळेत उपचार उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. महापालिकेच्या रुग्णालयांमध्ये वर्षाला ३० हजारांहून अधिक डायलिसिस उपचार केले जातात. केईएम रुग्णालयातच मागील वर्षी ११ हजार २४९ डायलिसिस उपचार झाले. या रुग्णालयात डायलिसिससाठी १५ यंत्रणा असून, अतिदक्षता विभागातही स्वतंत्र सुविधा आहे. रुग्णालयातील बहुतांश वेळापत्रक पूर्ण क्षमतेने चालवावे लागत असल्याचे मूत्रपिंडविकार तज्ज्ञांनी सांगितले.
महाराष्ट्रात मूत्रपिंड निकामी झालेल्या रुग्णांची संख्या मोठी आहे. अशा रुग्णांसाठी डायलिसिस किंवा मूत्रपिंड प्रत्यारोपण हेच उपचाराचे पर्याय आहेत. अनेक रुग्णांना घराजवळील केंद्रात उपचार घेणे सोयीचे वाटते. त्यामुळे शहरातील विविध भागांमध्ये सुरू असलेल्या खासगी भागीदारीतील केंद्रांचा उपयोग रुग्णांना होणार आहे.

प्रतिउपचार ५४० रुपये दर
आरोग्य विभागाच्या परिपत्रकानुसार, या केंद्रांमध्ये एका डायलिसिस उपचारासाठी एक रुपयापासून ते ५४० रुपयांपर्यंत दर निश्चित करण्यात आले आहेत. दीर्घकालीन मूत्रपिंडविकार आणि शेवटच्या टप्प्यातील मूत्रपिंडविकार असलेल्या रुग्णांसाठी ही सुविधा उपलब्ध होणार आहे.

रुग्णांना संदर्भ चिठ्ठी आवश्यक
महापालिकेने संबंधित रुग्णालये आणि आरोग्य केंद्रांना रुग्णांना खासगी डायलिसिस केंद्रात पाठविण्यापूर्वी समुपदेशन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. संबंधित केंद्रातील उपलब्ध सुविधा आणि उपचारांचे निश्चित दर यांची माहिती रुग्णांना देणे आवश्यक आहे. रुग्णाला पाठविताना वैद्यकीय अधिकाऱ्याची स्वाक्षरी आणि शिक्का असलेली संदर्भ चिठ्ठी देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. तसेच, दर महिन्याला अशा प्रकारे पाठविलेल्या रुग्णांची माहिती सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या सहाय्यक आरोग्य अधिकाऱ्यांकडे जमा करावी लागणार आहे.