बेडकिहाळ : एकदल, द्विदल पिकांची वाढ अपेक्षित प्रमाणात होत नसून, शेती श्रम, खते, मशागतीचा येणारा खर्च उत्पन्नापेक्षा जास्त होत आहे. येथील कृषिपंडित सुरेश देसाई यांनी अधिक उत्पन्नासाठी प्रूनिंग पद्धत विकसित केली आहे. त्याचे फायदेही चांगले होत आहेत. प्रूनिंगविषयी माहिती देताना देसाई म्हणाले, की आजच्या भौगोलिक स्थितीत जमिनीचा घटणारा कस व एकीकडे वाढणारी लोकसंख्या, पिकांची उत्पादक क्षमता घटली असून कीड, रोगराई वाढलेली आहे. बियाणेही महाग झाले आहेत.

अशा कठीण परिस्थितीत सेंद्रिय शेती व देशी बियाणांचा वापर करून दुप्पट उत्पादनासाठी सूर्यप्रकाशाचा उपयोग करून घेण्यासाठी प्रुनिंग तंत्रज्ञान म्हणजेच ‘पिकांचा विशिष्ट काळात शेंडा खुडून फुटवे वाढवून निरोगी व उत्पादन घेणे होय.’ यामुळे पिकांची अतिरीक्त वाढ रोखली जाऊन अधिक फुटवे येतात. पिकांना सूर्यप्रकाश मिळतो. फुकटच्या सूर्यप्रकाशामुळे दीड ते दोनपट उत्पादन सहज मिळते. यामुळे बियाणांचा वापरही ५० टक्क्यांपेक्षा कमी होतो.

पिकाला मुबलक फुटवे व हवा खेळण्यास उत्तम वाव मिळाल्याने पिकावर कीड, रोगाचे प्रमाण अत्यल्प दिसून येते. सेंद्रिय व देशी वानांतील एकदल, द्विदल धान्य व मसाले पीक व ऊस पिकांना ही उपयुक्त ठरते.

शेतीचा पोत राखण्यासह अधिक उत्पन्नासाठी शेतकऱ्यांनी प्रूनिंग पद्धतीचा अवलंब करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. मुख्यतः पिकांना अधिक प्रमाणात सूर्यप्रकाश मिळणे महत्त्वाचे आहे.

- सुरेश देसाई, बेडकिहाळ