पुणे: एसटी महामंडळाच्या बसमध्ये प्रवासी महिलांची संख्या वाढती असल्याने त्यांच्या सुरक्षिततेबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी अक्षरा सेंटर या स्वयंसेवी संस्थेने पुढाकार घेतला आहे.

त्यांनी ‘जागा दाखवा’ या संकल्पनेवर आधारित प्रबोधनात्मक तीन व्हिडीओ तयार केले असून एसटी महामंडळाने राज्यातील सर्व स्थानकांवरील डिजीटल स्क्रिनवर ते प्रसारित करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. हे व्हिडीओ तब्बल ९० लाखांहून नागरिकांनी बघितले असून ८६ हजारपेक्षा जास्त प्रतिक्रिया आल्या आहेत.

राज्य सरकारने महिलांना तिकिटाच्या अर्ध्या दरात प्रवासाची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. त्यामुळे एसटी बसमध्ये प्रवासी महिलांची संख्या वाढत आहे. त्यामुळे बसमध्ये महिलांची छेड काढणे, त्यांना त्रास देणे आदी प्रकार सुरू झाले आहेत.

त्याला अटकाव करण्यासाठी अक्षरा सेंटरच्या सहसंस्थापक डॉ. नंदीता शहा यांनी पुढाकार घेतला. प्रत्येकी ३० सेकंदांचे प्रबोधनात्मक तीन व्हिडीओ त्यांनी एसटी महामंडळाला तयार करून दिले. त्यात बसमध्ये महिलांबरोबर आगळीक होत असेल तर, संबंधितांना त्यांची ‘जागा दाखवा’ असा संदेश त्यात देण्यात आला आहे.

प्रवासी महिलांच्या सुरक्षिततेसाठी अक्षरा सेंटर गेली दहा वर्षे मुंबईत ‘बेस्ट’बरोबर कार्यरत आहे. त्यासाठी त्यांनी आचारसंहिता तयार केली असून बेस्टच्या २६ डेपोतील १३ हजार ५०० चालक- वाहकांना त्याबाबत प्रशिक्षण देण्यात येत आहे.

डॉ. नंदीता शहा ः एसटी बसमध्ये प्रवासी महिलांची संख्या वाढती आहे. अनेकदा त्यांना पुरुष प्रवाशांकडून होणाऱ्या गैरप्रकारांना सामोरे जावे लागते. भीतीमुळे त्या बोलत नाहीत. परंतु, त्यांच्यात जागरूकता निर्माण करून बस प्रवासात सुरक्षितता निर्माण करण्याचा उद्देशाने हे व्हिडीओ तयार केले आहेत. त्यामाध्यमातून जागरूकता होत असून काही प्रमाणात बदलासही प्रारंभ झाला आहे.

अभिजीत भोसले (जनसंपर्क अधिकारी, एसटी महामंडळ) ः प्रवासी महिलांच्या सुरक्षितेतासाठी जागरूकता निर्माण करणारे व्हिडीओ एसटीच्या ५६० पैकी ३०० स्थानकांतील डिजीटल स्क्रिनवर दाखविले जात आहेत. उर्वरित स्थानकांवरही ते अल्पावधीत दाखविले जातील. तसेच या बाबत वाहक-चालकांनाही प्रशिक्षण देण्याचे नियोजन आहे.

• - एसटी महामंडळाची सरासरी प्रवासी संख्या - ५५ लाख, महिलांची संख्या २२ लाख

• - एसटीतील वाहक - ३८ हजार, चालक ३४ हजार

• - बसमार्ग - १ लाख

• - एसटीच्या बस १४ हजार