रशिया, युक्रेनबरोबर
चर्चा वाढविली

युद्धातील मध्यस्थीच्या भूमिकेवर जयशंकर यांचे सूतोवाच

नवी दिल्ली, ता. ४ (पीटीआय) : युक्रेन युद्ध संपविण्यासाठी भारताने रशिया आणि युक्रेन या दोन्ही देशांशी थेट चर्चा वाढविली आहे, असे सांगत परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी रविवारी युक्रेन युद्धातील भारताच्या पुढाकाराचे सुतोवाच केले.
युक्रेन युद्धाच्या तोडग्यासाठी भारताच्या वाढत्या प्रयत्नांविषयी जयशंकर यांनी प्रथमच जाहीर माहिती दिली आहे. म्युनिक सुरक्षा परिषदेमध्ये ते बोलत होते. ते म्हणाले, ‘‘भारत चार वर्षांहून अधिक काळ युक्रेन संघर्ष संवाद आणि राजनैतिक मार्गाने सोडविण्याची भूमिका मांडत आहे. मात्र, काही महिन्यांत भारताने केवळ त्याचा पुरस्कार करण्यापलीकडे जाऊन प्रत्यक्ष सहभाग वाढविला आहे. भारत रशिया आणि युक्रेन या दोन्ही देशांशी संवाद साधत असून, संघर्षातून मार्ग काढण्यासाठी उपयुक्त ठरणाऱ्या काही मुद्द्यांवर काम करीत आहे.

मोदींच्या भूमिकेचा संदर्भ
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ३१ ऑगस्ट रोजी बिश्केक येथे रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांच्याशी चर्चा केली होती. ‘‘अंतहीन युद्धाला आता युद्धाच्या अंताची दिशा मिळायला हवी,’’ असे मोदी यांनी त्या वेळी म्हटले होते. जयशंकर यांच्या वक्तव्याच्या काही दिवस आधी मोदींकडे युक्रेन संघर्षावर सर्वमान्य तोडगा काढण्यासाठी ‘चांगल्या कल्पना’ असल्याचे पुतीन यांनी म्हटले होते. त्याचवेळी युक्रेनचे परराष्ट्रमंत्री आंद्रिय सिबिहा यांनी भारतासह चार देशांकडून संभाव्य शस्त्रसंधीबाबत प्रस्ताव मिळाल्याचे सांगितले होते.

रशियाशी संबंधांची पार्श्वभूमी
भारत-रशिया संबंधांचा ऐतिहासिक संदर्भ देताना जयशंकर यांनी १९५०च्या दशकापासून दोन्ही देशांमध्ये असलेल्या मैत्रीपूर्ण संबंधांचा उल्लेख केला. भारताच्या सुरक्षेला आणि प्रादेशिक अखंडतेला धोका निर्माण झाला असताना सोव्हिएत महासंघाने भारताला विविध प्रकारे पाठिंबा दिल्याचे त्यांनी सांगितले. आज भारत-रशिया संबंध केवळ संरक्षण क्षेत्रापुरते मर्यादित राहिलेले नाहीत. व्यापार, गुंतवणूक, ऊर्जा, नैसर्गिक संसाधने, अणुऊर्जा आणि अवकाश क्षेत्रातही सहकार्य वाढले असल्याचे जयशंकर यांनी नमूद केले.