लिव्हर ट्रान्सप्लांट टाळण्यासाठी वेळेत उपचार महत्त्वाचे
डॉ. राव; लवकर निदान झाल्यास फायब्रोसिसमध्येही सुधारणा शक्य
सकाळ वृत्तसेवा
सोलापूर, ता. २ : यकृताच्या आजाराची लक्षणे दिसण्याची वाट न पाहता वेळेत निदान आणि योग्य उपचार करणे महत्त्वाचे आहे. यकृताला नुकसान करणारे मूळ कारण नियंत्रणात आणल्यास काही रुग्णांमध्ये फायब्रोसिस कमी होऊन यकृताचे कार्य व रचनेत सुधारणा होऊ शकते. त्यामुळे आजार गंभीर सिरोसिसपर्यंत पोहोचू नये व लिव्हर ट्रान्सप्लांटची वेळ येऊ नये, यासाठी वेळेत उपचार आवश्यक आहेत, अशी माहिती गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी व हेपॅटोलॉजी विभागाचे क्लिनिकल डायरेक्टर व वरिष्ठ सल्लागार डॉ. के. एस. सोमशेखर राव यांनी दिली.
दीर्घकाळ हेपाटायटिस बी, सी, अतिमद्यपान, मेटाबॉलिक डिसफंक्शन-असोसिएटेड स्टियाटोटिक लिव्हर डिसीज व ऑटोइम्यून यकृताच्या आजारांमुळे यकृताला वारंवार इजा झाल्यास फायब्रोसिस वाढतो. त्यातून सिरोसिस होऊ शकतो. मात्र, मूळ कारणावर नियंत्रण मिळवल्यास काही रुग्णांमध्ये फायब्रोसिसमध्ये सुधारणा शक्य असल्याचे डॉ. राव यांनी सांगितले.
हेपाटायटिस बी व सीवरील अँटीव्हायरल उपचार, मद्यपान पूर्णपणे बंद करणे, वजन कमी करणे आणि मेटाबॉलिक समस्या नियंत्रणात ठेवणे यामुळे यकृतावरील नुकसान कमी करण्यास मदत होऊ शकते. ऑटोइम्यून व कोलेस्टॅटिक आजारांवरही योग्य उपचार आवश्यक आहेत.
यकृतातील फायब्रोसिसचे मूल्यांकन करण्यासाठी फायब्रोस्कॅन ही नॉन-इन्व्हेसिव्ह तपासणी उपयुक्त ठरते. मात्र, त्याचा अहवाल रक्त तपासण्या व इतर वैद्यकीय निष्कर्षांसोबत डॉक्टरांनी तपासणे आवश्यक आहे. गंभीर किंवा डिकॉम्पेन्सेटेड सिरोसिसमध्ये लिव्हर ट्रान्सप्लांटेशनची आवश्यकता भासू शकते. यावेळी अतुल चव्हाण, साई कुमार आदी उपस्थित होते.