चारा-पाण्याविना पशुधन संकटात
शेतकऱ्यांवर गोठ्यातील जनावरे विकण्याची वेळ
मिरजगाव, ता. १९ : सकाळी गोठ्यात गेल्यावर गाय हंबरते; मात्र तिला घालण्यासाठी चारा नाही, अशी विदारक परिस्थिती सध्या मिरजगाव परिसरातील शेतकऱ्यांसमोर निर्माण झाली आहे. १९७२ मध्ये अन्नधान्याची टंचाई होती, मात्र जनावरे होती. आज २०२६ मध्ये अन्नधान्य उपलब्ध असले, तरी पशुधन जगवण्यासाठी चारा-पाणी मिळत नसल्याची व्यथा शेतकरी व्यक्त करीत आहेत.
आई-बापाप्रमाणे जपलेल्या गाई-बैलांना चारा-पाण्याअभावी नाममात्र किमतीत विकण्याची वेळ शेतकऱ्यांवर आली आहे. जनावरांच्या बाजारात खरेदीदारांची संख्या कमी असून, काही जणांकडून जनावरांना कवडीमोल भाव सांगितला जात आहे. चारा-पाण्याच्या टंचाईचा परिणाम दुग्धोत्पादनावरही होत असल्याने शेतकऱ्यांच्या आर्थिक अडचणी वाढल्या आहेत.
मका, कडवळ आणि इतर चारा पिके संपल्याने जनावरांना खाऊ घालायचे काय, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे. सध्या कारखान्यांकडून ऊसतोड सुरू असून, सर्व ऊस कारखान्यांकडे गेल्यास चारा टंचाई अधिक गंभीर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे मोठे क्षेत्र असलेल्या शेतकऱ्यांनी किमान २० टक्के ऊस चाऱ्यासाठी राखीव ठेवावा, अशी मागणी होत आहे.
दुसरीकडे, महिलांना पिण्याच्या पाण्यासाठी पाच ते सहा किलोमीटर पायपीट करावी लागत आहे. पाणी आणि रोजगाराच्या समस्येमुळे तरुण शहरांकडे स्थलांतर करीत आहेत. ‘जनावरे जगवायची की मुलांना जगवायचे?’ असा हृदयद्रावक प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभा ठाकला आहे.
जनावरांसाठी चारा छावण्या सुरू केल्यास शेतकऱ्यांना घरदार सोडून छावणीत राहावे लागते. त्यामुळे जनावरांची देखभाल करायची की कुटुंबाची, असा पेच निर्माण होतो. छावण्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात भ्रष्टाचार होत असल्याचा आरोपही शेतकऱ्यांकडून केला जात आहे. त्याऐवजी शासनाने थेट अनुदान दिल्यास शेतकरी गटागटाने चारा उपलब्ध करू शकतील, असे मत व्यक्त होत आहे.
---------
शासनाने तातडीने मदत करावी
शासनाने डिसेंबरची वाट न पाहता शेतकऱ्यांना प्रतिजनावर अनुदान द्यावे. अन्यथा मिरजगाव सर्कलमधील २८ हजार पशुधनांपैकी ७० टक्के पशुधन संपण्याची भीती आहे. शासनाने तातडीने उपाययोजना करून पशुधन वाचवावे, अशी मागणी शेतकरी संघटनेचे सदस्य राजू रणदिवे यांनी केली आहे.