पुणे - मराठी व्यावसायिक रंगभूमीवर आजघडीला सुमारे तीस ते पस्तीस नाटके सुरू असून, अनेक नाटके लवकर रंगभूमीवर दाखल होणार आहेत. यातील बहुतांश नाटकांना रसिकांचा उत्तम प्रतिसाद लाभतो आहे.

विशेष म्हणजे, पावसाळा सुरू होऊनदेखील नाट्यप्रयोगांच्या संख्येत घट झालेली नाही. त्याचबरोबर कोरोनापश्चात उदयाला आलेला ‘वीकेंड रंगभूमी’चाही ट्रेंड ओसरत असून, आठवडाभर प्रयोगांची रेलचेल आहे. त्यामुळे ‘कोरोना’चे ग्रहण सुटून मराठी नाटकांना पुन्हा ‘अच्छे दिन’ आल्याचे चित्र आहे.

कोरोनाकाळात दोन वर्षे नाट्यगृहांना टाळे असल्याने नाट्यप्रयोग थंडावले होते. पुन्हा नाट्यगृहे उघडल्यानंतर रसिक त्याकडे पूर्वीच्या असोशीने वळतील का, याबाबत कलाकार साशंक होते. दरम्यानच्या काळात दूरचित्रवाणी आणि ऑनलाइन माध्यमांसाठी चित्रीकरण सुरू असल्याने कलाकारही त्यात व्यग्र झाले होते. त्यामुळे पुन्हा नाट्यप्रयोग सुरू झाल्यानंतर केवळ शनिवार व रविवारी प्रयोग होऊ लागले.

कलाकारांनाही पाच दिवस चित्रीकरण आणि दोन दिवस नाटक, असे समीकरण सोयीचे होत होते. नाट्यरसिक येतील, याची खात्री नसल्याने निर्मातेही सोमवार ते शुक्रवारदरम्यान प्रयोग लावण्यास धजावत नव्हते. परिणामी, ‘वीकेंड रंगभूमी’चा नकोसा ट्रेंड स्थिरावतो का, अशी भीती नाट्यसृष्टीला भेडसावत होती.

मात्र, गेल्या काही महिन्यांत रसिकांच्या वाढत्या प्रतिसादाने हे चित्र बदलण्यास भाग पाडले आहे. ‘वीकेंड’चे प्रयोग उदंड गर्दीत पार पडत असल्याने गुरुवारी आणि शुक्रवारी सायंकाळी प्रयोगांचे आयोजन होऊ लागले. त्याचाही प्रतिसाद वाढत असल्याने आता आठवड्याचे सातही दिवस नाट्यप्रयोग होत आहेत. एरवी जून महिन्यानंतर पावसाळा सुरू झाल्याने प्रयोगांची संख्या काहीशी रोडावते. मात्र, यंदा जुलै महिन्यात नियोजित असलेल्या प्रयोगांची संख्यादेखील लक्षणीय आहे.

सोमवार-मंगळवारच्या प्रयोगांना गर्दी झाली म्हणजे नाटक चालले, असे नाट्य व्यवसायात मानले जाते. आज आठ ते दहा नाटकांना आडवारी गर्दी होत आहे, म्हणजे नक्कीच नाटकांना ‘अच्छे दिन’ आहेत. जुलैमध्ये शाळा सुरू झालेल्या असताना आणि पावसाळा असताना इतक्या संख्येने नाट्यप्रयोग झाल्याचे दृष्य मी कित्येक वर्ष पाहिले नव्हते. आज वैचारिक, आशयघन, विनोदी अशा सर्व प्रकारच्या नाटकांना रसिकांची पसंती मिळते आहे.

- समीर हंपी, नाट्य व्यवस्थापक

प्रायोगिक रंगभूमीही बहरली

पुण्यात व्यावसायिक रंगभूमीप्रमाणेच प्रायोगिक रंगभूमीवरील नाटकांचीही मोठी परंपरा आहे. अनुभवी कलाकारांसह नवोदित कलाकारही येथे विविध प्रयोग करून पाहण्यास उत्सुक असतात. त्यांच्या प्रयोगशील कलाकृतींनाही नेहमीप्रमाणे पुणेकर रसिक उत्तम प्रतिसाद देत आहेत.

खास अशा नाटकांसाठी उभ्या केलेल्या विविध ‘स्पेसेस’ या कलाकारांना नव्या प्रयोगांसाठी प्रोत्साहन देत आहेत. त्यामुळे प्रायोगिक नाटकाचे शंभर प्रयोग होण्याचा दुर्मिळ योगही पुण्यात नुकताच जुळून आला.