पळसदेव, ता. १८ : शेतात प्रत्यक्ष न जाता आता पाणाडे व्हिडिओ कॉलच्या माध्यमातून घरबसल्या जमिनीखालील पाण्याचा शोध घेऊ लागले आहेत. इंदापूर तालुक्यासह परिसरात पाणाड्यांची ही ‘हायटेक’ पद्धत चर्चेचा विषय ठरली असली, तरी भूजल तज्ज्ञांनी मात्र हा प्रकार अशास्त्रीय असल्याचे सांगत शेतकऱ्यांना सावधगिरीचा इशारा दिला आहे.
सध्या उन्हाच्या झळा वाढल्याने पाणी पातळी घटली आहे, त्यामुळे नवीन विंधनविहिरी घेण्यासाठी शेतकऱ्यांची लगबग सुरू आहे. हीच संधी साधून काही पाणाड्यांनी व्हॉट्सॲप व्हिडिओ कॉलचा आधार घेतला आहे. शेतकरी शेतात मोबाईल घेऊन फिरतो आणि पाणाडा स्क्रीनवर पाहून, हातातील नारळाच्या हालचालींवरून पाण्याचे ठिकाण निश्चित करतो. या प्रक्रियेचे व्हिडिओ समाजमाध्यमांवर प्रसारित करून मोठ्या प्रमाणावर जाहिरातबाजीही केली जात आहे.

व्हिडिओ कॉलवरून पाण्याचा अंदाज घेणे पूर्णपणे अशास्त्रीय आहे. जमिनीखालील खडक आणि पाण्याचे थर केवळ कॅमेरा पाहून समजू शकत नाहीत. अशा पद्धतींवर अवलंबून राहणे शेतकऱ्यांसाठी आर्थिकदृष्ट्या नुकसानकारक ठरू शकते. त्यामुळे केवळ श्रद्धेपोटी अशा दाव्यांना बळी पडू नये.
- दिवाकर धोटे, प्रभारी उपसंचालक, भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा
,