स्वातंत्र्यसैनिक लक्ष्मण विश्वनाथ कुलकर्णी (ता. दौंड)

ओळख : दौंड तालुक्यातील वरवंड गावचे एक प्रमुख स्वातंत्र्यसैनिक

सुरुवातीचे जीवन
जन्म: १४ मे १९१० रोजी वरवंड येथे
शिक्षण: सातवीपर्यंत

स्वातंत्र्यलढ्यातील भूमिका
- महात्मा गांधीजींच्या प्रेरणेने १९४२ च्या ‘चले जाव’ आंदोलनात सहभाग
- वरवंडमध्ये स्थानिक मुलांसोबत प्रभातफेरी काढून ब्रिटिश सरकारविरोधात घोषणा
- यामुळे जवळच्या बोरीपार्धी येथील लष्करी तळावरील ब्रिटिश अधिकाऱ्यांचे त्यांच्यावर लक्ष

अटक व तुरुंगवास
- वरवंड येथे आंदोलन करताना २३ ऑक्टोबर १९४२ रोजी त्यांना अटक
- दहा महिने येरवडा येथे तुरुंगवास
- २ जुलै १९४३ रोजी सुटका

स्वातंत्र्यानंतरचे योगदान
- स्वातंत्र्यानंतर वरवंड आणि कुसेगाव येथे ग्रामसेवक म्हणून काम
- वरवंडमधील ऐतिहासिक ‘हिक्टोरिया’ तलावाच्या बांधकामासाठी सक्रिय पाठपुरावा

पेन्शन व जमीन नाकारली
स्वातंत्र्यसैनिक म्हणून कुलकर्णी यांना सरकार जमीन देऊ करीत होता. मात्र, त्यांनी ती नाकारली. स्वातंत्र्यसैनिकांना मिळणाऱ्या पेन्शनपासून ते अनेक वर्ष जाणीवपूर्वक दूर राहिले. मी जे काही केले ते देशासाठी केले. देश स्वतंत्र झाला आहे. मला आता कशाचीही अपेक्षा नाही, असे त्यांचे मत होते. सरकारने त्यांना ताम्रपट प्रदान करण्यात आला आहे. पुढे ते कीर्तनातून प्रबोधन करीत असत, अशी माहिती त्यांची नात ॲड. तृप्ती कुलकर्णी यांनी दिली.