काटेवाडी, ता. ७ : हिवताप निर्मुलन आणि शून्य हिवताप रुग्ण हे उद्दिष्ट २०२७ पर्यंत साध्य करण्यासाठी ‘हिवताप निर्मूलन अभियान’ लोकसहभागातून राबविण्यात येणार आहे. दरवर्षी जून महिना हा ‘हिवताप प्रतिबंध महिना’ म्हणून पाळला जातो. तो राबवीत असताना नागरिकांना प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांचे महत्त्व पटवून देण्यात येणार असल्याची माहिती जिल्हा हिवताप अधिकारी अपर्णा पाटील यांनी दिली.

हिवतापामुळे दरवर्षी अनेकांना जीव गमवावा लागतो. हिवताप, डेंगी, चिकनगुन्या, हत्तीरोगसारखे आजार डास चावल्यामुळे होतात. अशा आजारांपासून दूर राहण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाने आपल्या परिसरात, घरात डासांची निर्मिती होवू नये म्हणून काळजी घेणे आवश्यक आहे. किटकजन्य आजारांचा प्रसार करणाऱ्या डासांची उत्पत्ती साचलेल्या पाण्यात होत असते. डास साचलेल्या पाण्यात अंडी घालतो. ८ ते १० दिवसात नवीन डास जन्माला येतो. हा डास आजारी व्यक्तीला (रुग्णास) चावल्यास रुग्णाच्या शरीरातील जंतू डासाच्या शरीरात जातात. तेथे त्यांची वाढ होते आणि त्यानंतर हा डास ज्या निरोगी व्यक्तींना चावेल त्यांना डेंगी, चिकनगुन्या आणि हत्तीरोग यांसारखे आजार होतात.

हिवतापाची लक्षणे....
- थंडी वाजून ताप येणे
- सततचा किंवा एक दिवसाआड येणारा ताप
- घाम येऊन अंग गार पडणे
- ताप आल्यानंतर डोके दुखणे
- उलट्या होणे

डास आणि त्यांच्या उत्पत्तीची ठिकाणे
- ॲनॉफिलीस डास : हा हिवतापाचा प्रसार करतो. त्याची उत्पत्ती नदी, नाले, विहिरी आणि तळी याठिकाणच्या स्वच्छ पाणीसाठ्यामध्ये होते.
- एडिस इजिप्ती : हा डास डेंगी आणि चिकनगुन्या या आजारांचा प्रसार करतो. त्याची उत्पत्ती घरगुती पाण्याच्या टाक्या, बॅरल, रांजण, हौद, फुटके डबे, निरुपयोगी साठविलेले पाणी, घरातील कुलर, फ्रिजच्या डीप ट्रे मधील पाणी, मनी प्लॅन्ट मधील पाणी इत्यादी स्वच्छ पाणीसाठ्यामध्ये होते.
- क्यूलेक्स डास : हा हत्तीरोगाचा प्रसार करतो. त्याची उत्पत्ती स्वतच्छतागृहाचा सेप्टिक टँक, तुंबलेली गटारे व पाण्याची डबके या अस्वच्छ पाणीसाठ्यात होते.

ताप आल्यास त्वरित डॉक्टरकडे जावे. वैद्यकीय सल्ल्याप्रमाणे आवश्यक चाचण्या कराव्यात. शासकीय रुग्णालयात यासाठी मोफत औषधोपचार उपलब्ध आहेत. झोपताना मच्छरदाणीचा वापर करावा. पूर्ण अंग झाकले जाईल असे कपडे वापरावेत. डासांपासून संरक्षणासाठी घराच्या दारे, खिडक्यांना जाळ्या बसवाव्यात. तसेच आपल्या अवतीभवती परिसरामध्ये पाणी साठणार नाही याची काळजी घ्या.
- अपर्णा पाटील, जिल्हा हिवताप अधिकारी

जानेवारी ते एप्रिल दरम्यान रुग्णांची स्थिती
- हत्तीरोगाचे सध्या जिल्ह्यात २५ रुग्ण आहेत.
- हिवताप नियंत्रणासाठी जानेवारी ते एप्रिल पर्यंत जिल्हा, पिंपरी चिंचवड महापालिका, पुणे महापालिका या ठिकाणी एकूण ३ लाख ३० हजार ५४३ रक्त नमुने तपासण्यात आले. यापैकी ७ रुग्ण बाधित आढळून आले होते.
- चिकुन गुनिया संशयित म्हणून जानेवारी ते एप्रिल पर्यंत जिल्ह्यामध्ये ३७ रुग्ण बाधित आढळले. पिंपरी चिंचवड महापालिकेअंतर्गत १२ रुग्ण बाधित आढळले. पुणे महापालिकेअंतर्गत नऊ रुग्ण बाधित आढळून आले.
- आरोग्य विभागाच्या वतीने डेंगी संशयित १ हजार ५३५ रक्त नमुने जानेवारी ते एप्रिल दरम्यान तपासण्यात आले. यापैकी ४१ बाधित रुग्ण आढळून आले आहेत.