काटेवाडी, ता. १४ : गहू पिकावरील तांबेरा (गंज रोग) नियंत्रणासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्याचे आवाहन कृषी विभागाच्यावतीने करण्यात येत आहे. गहू पिकावर तांबेरा हा एक गंभीर बुरशीजन्य रोग असून, वेळेवर उपाययोजना न केल्यास उत्पादनात मोठी घट होऊ शकते.
प्रतिबंधात्मक व नियंत्रणात्मक उपाययोजना ः
रासायनिक नियंत्रण उपाय- तांबेरा रोगाची लक्षणे आढळताच त्वरित फवारणी करणे आवश्यक आहे. यामध्ये टेबुकोनाझोल ५० टक्के + ट्रायफ्लोक्सीस्ट्रोबिन २५ टक्के डब्ल्युजी हे बुरशीनाशक ६ ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. गरज भासल्यास १५ दिवसांनी दुसरी फवारणी घ्यावी. तसेच, मॅन्कोझेब ७५ टक्के डब्ल्युपी किंवा झिनेब ७५ टक्के डब्ल्युपी हे बुरशीनाशक ३० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करता येते. याशिवाय प्रवायकोनाझोल २५ टक्के एसी (९० मिली), क्रेसॉसिम मिथाईल ४४.३ टक्के एससी (१० मिली) किंवा मॅन्कोझेब ७५ टक्के डब्ल्युपी (३० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाणी) यापैकी कोणतेही एक बुरशीनाशक वापरावे.
रोग आढळल्यानंतर तत्काळ उपाय - पानांवर नारंगी किंवा काळ्या रंगाचे ठिपके दिसू लागताच बुरशीनाशकांची फवारणी सुरू करावी. रोगाचा प्रादुर्भाव लक्षात घेऊन १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने दुसरी फवारणी घ्यावी.
एकात्मिक रोग व्यवस्थापनावर भर : रोगग्रस्त पाने त्वरित काढून नष्ट करावीत. शेतीत पाण्याचा अतिवापर टाळून योग्य जलनियोजन ठेवावे. तसेच, पेरणीपूर्वी गांडूळ खत किंवा सेंद्रिय खतांचा वापर केल्यास पिकांची रोगप्रतिकारक क्षमता वाढते. पाणी मर्यादित स्वरूपात आवश्यकतेनुसार द्यावे. शेतात अतिरिक्त ओलावा राहणार नाही याची काळजी घ्यावी. या उपाययोजना वेळेवर, योग्य मात्रेत आणि शास्त्रीय पद्धतीने केल्यास गहू पिकावरील तांबेरा रोगाचे प्रभावी नियंत्रण करता येईल, अशी तालुका कृषी अधिकारी सचिन हाके यांनी दिली आहे.