माळेगाव, ता.१६ : कृषी, पशुसंवर्धन, प्रक्रिया, मूल्यवर्धनासह कृत्रिम बुद्धिमत्तेवरील आधारित शेतकऱ्यांच्या माहितीचा खजिना असलेल्या बारामती कृषी विज्ञान केंद्रात (केव्हीके) ‘कृषिक २०२६’ हे कृषी प्रदर्शन शनिवार (ता.१७) पासून सुरू होत आहे. महाराष्ट्राचे राज्यपाल आचार्य देवव्रत, माजी कृषिमंत्री शरद पवार यांच्या हस्ते या कृषी प्रदर्शनाचे उद्‍घाटन होणार आहे. उपमुख्यमंत्री अजित पवार, कृषिमंत्री दत्तात्रेय भरणे, खासदार सुप्रिया सुळे, राजेंद्र पवार आदी पदाधिकारी उपस्थित राहणार आहे. त्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक ती जय्यत तयारी संस्था प्रशासनाने केल्याचे सांगण्यात आले.
अॅग्रिकल्चरल डेव्हपमेंट ट्रस्ट बारामती संचलित कृषी विज्ञान केंद्राने एआय तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांच्या कृषी क्षेत्राला योग्य दिशा दिली आहे. या क्रांतिकारक नव्या प्रकल्पाबरोबर शेती आणि शेती पूरक व्यवसायांची प्रात्यक्षिके पाहण्याची संधी यंदा ‘कृषिक प्रदर्शन २०२६’ मध्ये आहे. शनिवार (ता.१७) ते शनिवार २४ ) या सात दिवसांच्या कालावधीत हे प्रदर्शन माळेगाव येथील कृषी विज्ञान केंद्राच्या १३० एकराच्या कार्यक्षेत्रावर शेतकऱ्यांना पहावयास मिळणार आहे. या प्रदर्शनाच्या उद्घाटनासाठी राज्यपाल आचार्य देवव्रत प्रथमच बारामतीच्या दौऱ्यावर येत आहेत. विशेषतः यांच्या संकल्पनेतून राज्य सरकार आणि बारामती कृषी विज्ञान केंद्राच्या संयुक्त विद्यमाने राबविलेले नैसर्गिक व सेंद्रिय शेतीचे अभियान शेतकऱ्यांसाठी आशेचा नवा किरण ठरला आहे. रासायनिक शेतीला पर्याय देत शाश्वत, कमी खर्चाची आणि पर्यावरणपूरक शेती पद्धत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न झाला आहे. त्या उद्देशाने सुरू असलेल्या या अभियानाला सर्वस्तरातून प्रतिसाद मिळत आहे. या प्रकल्पासह कृषी विज्ञान केंद्रातील एआय टेक्नॉलॉजीवर ऊस पिकासह विविध पिकांची पाहणी करण्यासाठी राज्यपाल बारामतीच्या दौऱ्यावर येत आहेत, अशी माहिती अॅग्रिकल्चरल डेव्हलपमेंट ट्रस्टचे प्रमुख राजेंद्र पवार यांनी दिली.
दरम्यान, शेतकऱ्यांना देश-विदेशांतील आधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन, निविष्ठांच्या माहितीचा खजिना, विविध पिकांचे प्रात्यक्षिके पाहण्याची संधी असलेले कृषिक मध्ये यंदा होणार आहे. आजवर हे राज्यस्तरीय कृषी प्रदर्शन शेतकऱ्यांसाठी पर्वणी ठरलेले आहे. बारामती कृषी विज्ञान केंद्र (केव्हीके) गेली १० वर्षापासून अखंडपणे कृषी प्रदर्शन भरवते. आजवर सुमारे २० लाख शेतकऱ्यांनी या ‘कृषिक’ला भेट दिल्याची नोंद आहे.

सालाबाद प्रमाणे यंदाही ‘कृषिक’ ची जय्यत तयारी झाली आहे. बारामतीचा एआय प्रकल्प हा भारताच्या कृषी भविष्याची दिशा ठरविणारा आहे. पारंपरिक शेतील कृत्रिम बुद्धिमत्तेची (एआय) जोड देऊन शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविण्याचा जो यशस्वी प्रयोग बारामतीत झाला आहे. त्याची दखल आता केवळ केंद्र-राज्य सरकरानेच नव्हे तर जागतिक स्तरावरील तंत्रज्ञान कंपन्यांनीही घेतली आहे. आज केव्हीके बारामतीचा एआय ऊस शेती प्रकल्प दाखवितो की परंपरेला विज्ञानाची जोड दिल्यास शेती समृद्ध, आधुनिक आणि टिकाऊ होऊ शकते. हा प्रकल्प केवळ तांत्रिक प्रयोग न राहता, भारताच्या कृषी भविष्याची दिशा ठरविण्यास आदर्श मॉडेल ठरत आहे. त्यामुळे शेती क्षेत्रातील रचलेला हा एक नवा इतिहास उलगडून पाहण्याची संधी यंदा कृषिकच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना मिळणार आहे.
- नीलेश नलावडे, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, केव्हीके, बारामती

हे पहावयास मिळणार
उसाचे प्रती एकर २०० टन व खोडव्याचे १५० टन उत्पादन, नावीन्यपूर्ण फळ झाडांची लागवड, ५०० ग्रॅम पर्यंतचा कांदा, विविध पिकांची प्रात्यक्षिकांची रेलचेल, हायड्रोफोनिक भाजीपाला तंत्रज्ञान, कलमी भाजीपाला, विविध रंगातील स्वीटकॉर्न, परदेशी कटफ्लॉवरची प्रात्याक्षिके, रोबोटिक तन नियंत्रण, स्वतंत्र पशू दालन, भरडधान्य,कृषी संशोधन, कृषी शिक्षण संस्था, बियाणे, अवजारे क्षेत्रातील कंपन्यांचे स्टॉल, हार्वेंस्टींग यंत्रे, कापणी यंत्रे, प्रक्रिया उद्योग, पॅकेजिंग, ड्रीप, टिश्युकल्चर क्षेत्रातील नामवंत कंपन्या.