नारायणगाव, ता. १३ : ‘‘देशी गायींपासून दूध कमी मिळते, अशी शेतकऱ्यांची समजूत आहे. देशी गायींवर शास्त्रीय संशोधन केल्यास त्या १५ ते १८ लिटर लिटरपर्यंत दूध देऊ शकतात. यासाठी जातिवंत देशी गायींचे शास्त्रीय पद्धतीने प्रजनन होणे अत्यावश्यक आहे. देशी गायींचे शेण व गोमूत्रापासून विविध मूल्यवर्धित उत्पादने तयार करून चांगले आर्थिक उत्पन्न मिळवते. देशी गोवंश संवर्धनातून शेती व पशुपालनाला नवी दिशा मिळेल,’’ असे मत देशी गोसंवर्धक, मढी येथील गोशाळेच्या अध्यक्षा वर्षा मरकड यांनी व्यक्त केले.

नारायणगावातील कृषी महोत्सवानिमित्त कृषी विज्ञान केंद्र आयोजित ‘देशी गोवंश संवर्धन’ या विषयावरील परिसंवादात गोपालक शेतकऱ्यांना वर्षा मरकड यांनी मार्गदर्शन केले.
अध्यक्षस्थानी ग्रामोन्नती मंडळाचे संचालक डॉ. संदीप डोळे होते. यावेळी प्रगतशील शेतकरी बाळासाहेब काकडे, ग्रामोन्नती मंडळाचे अध्यक्ष सुजित खैरे, उपाध्यक्ष शशिकांत वाजगे, कार्यवाह रवींद्र पारगावकर, सहकार्यवाह अरविंद मेहेर यांच्यासह ग्रामोन्नती मंडळाचे पदाधिकारी व दूध उत्पादक शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

देशी गायीच्या शेणापासून धूप, अगरबत्ती, गोवऱ्या, दिवे आदी उत्पादने तयार करून योग्य मार्केटिंग केल्यास अधिक नफा मिळू शकतो. झिरो बजेट शेतीमध्ये देशी गायीच्या शेण व गोमूत्रापासून बिजामृत, जिवामृत, घनजिवामृत व नैसर्गिक कीटकनाशके तयार केली जातात. गोमुत्रात कडुनिंबाची पाने टाकून तयार केलेला अर्क पिकांवरील कीड नियंत्रणासाठी प्रभावी ठरतो, असे मरकड यांनी सांगितले.

देशी गायीचा देखभाल व खाद्य खर्च संकरित गायीपेक्षा कमी असून गोमय उत्पादनांचा वापर जमिनीचा कस सुधारण्यासाठी उपयुक्त आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी देशी गायींचे पालन करून रासायनिक शेतीकडून नैसर्गिक शेतीकडे वळणे ही काळाची गरज असल्याचे मरकड यांनी सांगितले. कृषी विज्ञान केंद्राचे पशुसंवर्धन विषयतज्ज्ञ धनेश पडवळ यांनी आभार मानले.

07743