अविनाश ढगे : सकाळ वृत्तसेवा
पिंपरी, ता. २२ : रिक्षा, मोटर कॅब किंवा ओमिनी व्हॅनमधून शालेय विद्यार्थ्यांची अनधिकृत पद्धतीने वाहतूक केली जाते. ते रोखण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता डोळ्यांसमोर ठेऊन परिवहन विभागाने आता सहा आणि दहा आसनी सीएनजी आणि पेट्रोल वाहनांना स्कूल व्हॅन म्हणून नोंदणी करण्याची परवानगी दिली आहे.

शालेय विद्यार्थ्यांना ने-आण करण्यासाठी राज्यात सुमारे ४० हजार खासगी बसचा वापर केला जातो. बसव्यतिरिक्त व्हॅन आणि रिक्षांमधूनही हे वाहतूक केली जाते. मोटार वाहन कायद्यानुसार स्कूल बस, स्कूल व्हॅनला काही अटी शर्तींची पूर्तता करून शालेय विद्यार्थी वाहतुकीसाठी परवाने देण्यात येतात. परिवहन विभागामार्फत १२ आसनांपेक्षा कमी क्षमतेच्या वाहनांना २०१८ पर्यंत ‘स्कूल व्हॅन’साठी परवाने देण्यात येत होते. मात्र, ‘स्कूल व्हॅन’ विद्यार्थी वाहतुकीसाठी असुरक्षित असल्याचे सांगत काहींनी न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. त्यानंतर अशा वाहनांची ‘स्कूल व्हॅन’ म्हणून नोंदणी बंद झाली होती. पण, आता ही नोंदणी पुन्हा सुरू झाली आहे.
दरम्यान, आता सुरक्षित विद्यार्थी वाहतुकीसाठी केंद्र सरकारने स्कूल बस नियमावलीचा (ऑटोमोटिव्ह इंडस्ट्री स्टँडर्ड्स अर्थात एआयएस-०६३) आधार घेऊन अद्यावत मानके अर्थात स्कूल व्हॅन नियमावली (एआयएस-२०४ ) तयार केली आहे. केंद्राच्या मानकानुसार राज्य शासनाने चारचाकी १२+१ आसनापर्यंत विद्यार्थी वाहतूक करण्यासाठी वाहनाला ‘स्कूल व्हॅन’चा दर्जा देण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यानुसार परिवहन विभागाने टाटा मॅजिक (सीएनजी) स्कूल व्हॅन ९+१ आसनी, टाटा मॅजिक एक्स्प्रेस (पेट्रोल) ९+१ आसनी आणि मारुती सुझुकीची इक्को एसटीआर एसटीडी (सीएनजी) ५+१ आसनी वाहनांना परवानगी दिली आहे. ही वाहने ‘बीएस-सहा’ श्रेणीतील आहेत. यात सीसीटीव्ही, ताशी ४० वेगमर्यादेसह स्पीड गव्हर्नर, आपत्कालीन निर्गमन, स्टोरेज रॅक यांच्या स्पष्टतेसह आसन रचना, अग्निशमन अलार्म यंत्रणा, वाहन ट्रॅकिंग प्रणाली, चालक ओळखपत्र अशा आधुनिक सुरक्षा तंत्रज्ञानाचाही समावेश केला आहे.

स्कूल व्हॅन नियमावलीच्या आधारे बारापेक्षा कमी क्षमतेच्या तीन प्रकारच्या वाहनांना आतापर्यंत स्कूल व्हॅनची परवानगी दिली आहे. यामधून विद्यार्थ्यांची अधिक सुरक्षित वाहतूक होणार आहे.
- संदेश चव्हाण, सह परिवहन आयुक्त, परिवहन विभाग