पुणे : शैक्षणिक संस्थांच्या दर्जाचे मूल्यमापन करणारी जागतिक ‘क्यूएस’ रॅंकिंग २०२५ जाहीर करण्यात आली असून जगातील पहिल्या दीडशे विद्यापीठात आयआयटी मुंबईने स्थान पटकाविले आहे. विशेष म्हणजे पहिल्या एक हजार संस्थांच्या क्रमवारीत राज्यातील चार विद्यापीठे आहेत. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ आणि मुंबई विद्यापीठाने गेल्या वर्षीच्या तुलनेत कामगिरीत सुधारणा करत स्थान उंचावले आहे.

जागतिक स्तरावर प्रतिष्ठेची असलेल्या क्यूएस जागतिक विद्यापीठ क्रमवारी २०२५चा अहवाल नुकताच जाहीर करण्यात आला आहे. यात क्रमवारीमध्ये ६१ टक्के भारतीय विद्यापीठांनी सुधारणा केली आहे. २०२४ च्या क्रमवारीत मध्ये ७११ ते ७२० या दरम्यान असलेल्या सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाने ६३१ ते ६४० या गटात स्थान मिळवले आहे. तर त्यानंतर सिम्बायोसिस आंतरराष्ट्रीय डिम्ड युनिव्हर्सिटीने देखील ६४१ ते ६५० या गटात स्थान मिळवले आहे. तर मुंबई विद्यापीठानेही या यादीत ७११ ते ७२० या गटात स्थान मिळवले आहे. क्यूएस वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग दरवर्षी एक अहवाल प्रकाशित करते. यात जगभरातील शैक्षणिक संस्था, त्यांची कामगिरी, प्रतिष्ठा, शिक्षक, विद्यार्थी गुणोत्तर, प्रति प्राध्यापक संदर्भ, आंतरराष्ट्रीय प्राध्यापक गुणोत्तर व आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी गुणोत्तर यासारख्या विविध निर्देशांकांच्या आधारे विद्यापीठांना क्रमवारी देत असते.

महत्त्वपूर्ण संस्थांची जागतिक क्रमवारी
- आयआयटी मुंबई ः ११८
- आयआयटी दिल्ली ः १५०
- बेंगळुरूची इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (आयआयएससी) ः २११
- आयआयटी मद्रास ः २२७
- आयआयटी कानपूर ः २६३
- दिल्ली विद्यापीठ ः ३२८

क्यूएस क्रमवारी २०२५
- सहभागी देश ः १०६
- सहभागी शैक्षणिक संस्था ः ५६६३

विद्यापीठात उत्कृष्ट दर्जाच्या शोधनिबंधांबरोबरच संशोधन प्रकल्पातही वाढ झाली आहे. प्राध्यापकांची पुस्तके आणि पेटंटही मोठ्या प्रमाणात दाखल होत असून क्रमवारीत सुधारासाठी आवश्यक पूरक व्यवस्था उभारण्यात येत आहे. भविष्यातही विद्यापीठाच्या क्रमवारीतील सुधार असाच राहील.
- डॉ. सुरेश गोसावी, कुलगुरू, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ