पुणे : ''तुम्ही तंबाखू खाता, गुटखा चघळता किंवा सिगारेटचे झुरके ओढता का? या प्रश्नाचे उत्तर ‘हो’ असेल आणि त्याचवेळी तुमच्या तोंडात कोणतीही बरी न होणारी जखम असेल तर तुम्हाला कर्करोगाचा धोका असू शकतो. कर्करोगाचे लवकर निदान केल्यास तो बरा होण्याची शक्यता वाढते.''

खैनी असो की, गुटखा किंबहुना त्यापुढे जाऊन केलेले धूम्रपान या देशातील तंबाखू वापरण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धती. पण, यात सर्वांत मोठा धोका असतो तो कर्करोगाचा. यामध्ये तोंडातील कोणतीही जखम कर्करोगाची सुरवात असू शकते. त्यामुळे त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. दरवर्षी ३१ मे हा तंबाखू विरोधी दिन म्हणून साजरा केला जातो. त्यानिमित्ताने तंबाखूमुळे होणाऱ्या तोंडाच्या कर्करोगाचे लवकर निदान करणे ही आता काळाची गरज आहे. तंबाखूच्या दुष्परिणामांबद्दल जनजागृती करण्याची मोहीम दंतवैद्यकीय शास्त्राच्या विद्यार्थ्यांनी हाती घेतली आहे.

याबद्दल माहिती देताना, भारती विद्यापीठ दंतवैद्यकीय महाविद्यालयाच्या तृतीय वर्षाची विद्यार्थिनी ध्रिती गार्डे म्हणाली की, निकोटीन हा घटक तंबाखूमध्ये असतो. त्यामुळे तंबाखू किंवा सिगारेटचे व्यसन जडते. त्यातून तोंडाचा तसेच फुफ्फुसाचीही कर्करोग होण्याचा धोका असतो. देशात प्रत्येक तासाला पाच रुग्णांचा मृत्यू फक्त तोंडाच्या कर्करोगामुळे होतो. देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचा हा घातक ठरलेला कर्करोग आहे, यातूनच त्याचे गांभीर्य स्पष्ट होते. कर्करोगाची सुरवात ही अत्यंत लहान लक्षणापासून होते. त्यामुळे वेळीच निदान आणि प्रभावी उपचार हा यातील महत्त्वाचा भाग असतो. कर्करोगाचे उपचार दीर्घकालीन, अवघड आणि खर्चिक असतात. त्यासाठी काही रुग्णांवर शस्त्रक्रिया करावी लागते. तसेच, त्यांना केमोथेरपी आणि रेडिएशन द्यावे लागते. हा कर्करोग शरीराच्या इतर भागात पसरणार नाही, याची खबरदारी घेऊन त्यावर आक्रमक उपचार पद्धतीचा वापर करावा लागतो. ही सगळी गुंतागुंत टाळण्यासाठी तंबाखू खाणाऱ्यांनी वेळीच सावध होणे गरजेचे आहे.

तोंडाच्या कर्करोगाची ठळक लक्षणे

• तोंडातील बरी न होणारी जखम

• तोंडात एखाद्या ठिकाणी आलेली गाठ

• ओठ, हिरड्यांना आलेली सूज

• तोंडातून येणारे रक्त

• तोंडात दिसणारे लाल-पांढरे चट्टे

• अचानक वजन कमी होणे