- प्रसाद घारे

आपल्या दैनंदिन जीवनात आपण कुठल्यातरी चांगल्या किंवा वाईट सवयींचे गुलाम असतो. उदाहरणार्थ, रोज गोड पदार्थांचा स्वाद घेतल्याशिवाय काहींना चैन पडत नाही. दररोज सिगारेट ओढल्याशिवाय काही लोक जगू शकत नाहीत. त्यामुळे आपण कोणाचे गुलाम आहोत, हा प्रश्‍न स्वतःला विचारला, तर आपल्याला नक्की उत्तर मिळेल.

गुलामगिरीचा सदुपयोग

या गुलामगिरीचा चांगला उपयोग कसा करायचा याचा विचार करू. आपल्या आर्थिक नियोजनाकरिता, आर्थिक स्वातंत्र्यासाठी या गुलामगिरीचा चांगला उपयोग करून घेणे शक्य आहे. सर्वप्रथम आपली आर्थिक परिस्थिती कशी आहे, हे विचारात घ्या.

आपल्या डोक्यावर कर्जाचा बोजा किती आहे, आपण जी गुंतवणूक आजपर्यंत केली आहे, ती कोठे केली आहे आणि ती कोणत्या कारणांसाठी केली आहे, याची व्यवस्थित नोंद करून ठेवा. आपण सगळेच सतत काहीतरी खर्च करत असतो.

त्यामुळे आपल्या उत्पन्न व खर्च यांचा मेळ रहात नाही. यासाठी दरमहा, तिमाही, सहामाही आणि वार्षिक खर्च यांची व्यवस्थित नोंद करून ठेवा. आपले काही खर्च हे कायमस्वरूपी असतात, तर काही सतत बदलत राहणारे असतात, ते कोणते आहेत, ते तपासा.

जेणेकरून, खर्चावर नियंत्रण ठेवता येईल आणि अनावश्यक खर्चाला लगाम घालणे सोयीचे होईल. मुलांचे शिक्षण, विवाह, मोटार खरेदी, नवी घरखरेदी, देशपरदेश प्रवास आणि निवृत्ती नियोजन याची तरतूद करून ठेवा. यासाठी कोठे गुंतवणूक करायची आणि कोणत्या वर्षीही रक्कम लागेल याचाही विचार करून ठेवा.

या छोट्या छोट्या गोष्टीची नोंद ठेवायची सवय लागली, तर आपल्याला आर्थिक शिस्त लागायला मदत होईल. एकदा का आर्थिक शिस्तीचे आपण गुलाम झालो, की आर्थिक स्वातंत्र्य व आर्थिक नियोजन सहज जमेल. या नियोजनातून आपली आर्थिक भरभराट नक्कीच होईल. बघा प्रयोग करुन.

चांगल्या सवयीचे जरूर गुलाम व्हा आणि योग्य आर्थिक नियोजनातून आपला आर्थिक उत्कर्ष साधा आणि स्वतःला एक प्रश्न विचारा, ‘तू कोणाचा गुलाम?’ तुम्हाला तुमचे उत्तर मिळालेले असेल.