मुंबई : जर तुम्हाला आयकर विभागाकडून उत्पन्न किंवा कराशी संबंधित कोणताही प्रश्न विचारला गेला, तर तुम्ही योग्य वेळेत त्याचे उत्तर द्यावे. नोटीस पाठवली तर लगेच उत्तर द्या. जर तुम्ही तसे केले नसेल, तर तुमचा इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) पूर्ण छाननीसाठी निवडला जाऊ शकतो.

तांत्रिकदृष्ट्या, तुमचा ITR सखोल छाननीखाली ठेवला जाऊ शकतो. याशिवाय आयकर विभाग तुम्हाला प्रश्नोत्तरे करत राहील. (Income Tax department will take action if you would not answer questions )

सखोल छाननी म्हणजे उत्पन्नाचे चुकीचे वर्णन, काळा पैसा लपवणे यासह करचुकवेगिरीच्या विविध बाबी लक्षात घेऊन व्यक्तीच्या आयटीआरची छाननी केली जाईल. आयकर विभाग अशा व्यक्तीविरुद्ध सर्च ऑपरेशनही करू शकतो.

केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळाने (CBDT) संपूर्ण छाननीसाठी ITR निवडण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. हे फक्त चालू आर्थिक वर्षासाठी म्हणजे 2023-24 साठी लागू आहे.

मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये असे म्हटले आहे की आयकर विभागाने करचोरी आणि जप्तीच्या प्रकरणांमध्ये जेथे सर्वेक्षण केले होते, जेथे करचुकवेगिरीबाबत नोटिसा पाठविण्यात आल्या होत्या, तेथे प्राप्तिकर विवरणपत्रांची सखोल छाननी करणे आवश्यक आहे.

एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याचे म्हणणे आहे की, प्राप्तिकर विभाग फक्त अशाच करदात्यांना विचारतो ज्यांच्या उत्पन्नाच्या तपशिलाबद्दल त्यांना शंका आहे. करदात्याने उत्पन्नाची चुकीची माहिती दिल्याचे विभागाला वाटते. काळ्या पैशाच्या कक्षेत येणारे आपले उत्पन्न लपवणे ही सरळसरळ करचोरी आहे.

उत्तर देणे महत्वाचे का आहे

अशा स्थितीत प्राप्तिकर विभागाने त्यांना कोणताही प्रश्न विचारल्यास त्यांनी निर्धारित वेळेत उत्तर द्यावे. त्याच्या उत्तराने विभागाचे समाधान झाल्यास प्रकरण बंद केले जाते. उत्तरे समाधानकारक न आल्यास विहित नियमानुसार पुढील कारवाई केली जाईल.

अशा परिस्थितीत आयकर विभागाच्या प्रश्नांची उत्तरे मिळणे आवश्यक आहे. त्यामुळे प्रकरण मिटवण्याचा मार्ग मोकळा होतो. उत्पन्नाची योग्य माहिती देण्यास जर कोणी चूक केली असेल, तर दंड भरून ती प्रकरण सोडवता येईल. करदात्याने प्रश्नांची उत्तरे देण्यात निष्काळजीपणा दाखवला तर त्याचे परिणाम घातक ठरू शकतात.