RBI Cancels NBFC Registration: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया आता अ‍ॅक्शन मोडमध्ये आली आहे. एकीकडे आरबीआय बँकांवर निष्काळजीपणासाठी दंड आकारत आहे. दुसरीकडे, नॉन-बँकिंग वित्तीय कंपन्यांची नोंदणी प्रमाणपत्रेही रद्द करण्यात आली आहेत. आरबीआयने अशा दोन कंपन्यांवर मोठी कारवाई करत त्यांचे नोंदणी प्रमाणपत्र रद्द केले आहे. कंपन्यांनी आरबीआयच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन केले नाही. त्यामुळे कंपन्यांवर कारवाई करण्यात आली आहे. त्या दोन कंपन्या कोणत्या आहेत ज्यांच्या विरोधात आरबीआयने कारवाई केली आहे ते जाणून घेऊया.

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) कर्ज देण्याच्या अनियमित पद्धतींमुळे स्टार फिनसर्व्ह इंडिया आणि पॉलिटेक्स इंडिया या दोन नॉन-बँकिंग वित्तीय कंपनी (NBFC) ची नोंदणी प्रमाणपत्रे रद्द केली आहेत. केंद्रीय बँकेने सोमवारी ही माहिती दिली.

हैदराबादस्थित स्टार फिनसर्व्ह इंडिया ‘प्रोगकॅप’ (डेसिडेराटा इम्पॅक्ट व्हेंचर्स प्रायव्हेट लिमिटेडच्या मालकीची आणि संचालित) अंतर्गत सेवा पुरवत होती. पॉलीटेक्स इंडिया, मुंबईत मुख्यालय असलेले, ‘Z2P’ मोबाइल ऍप्लिकेशन (Zytek Technologies Pvt. Ltd. च्या मालकीचे आणि ऑपरेट केलेले) अंतर्गत सेवा पुरवत होती.

स्टार फिनसर्व्हचे नोंदणी प्रमाणपत्र (CoR) रद्द करण्याच्या कारणांचे स्पष्टीकरण देताना, रिझर्व्ह बँकेने सांगितले की कंपनीने कर्ज मूल्यांकन, कर्ज मंजूरी तसेच KYC पडताळणी प्रक्रिया यासारख्या सेवा आउटसोर्स केल्या आहेत.

पॉलिटेक्सने KYC पडताळणी, क्रेडिट मूल्यांकन, कर्ज वाटप, कर्ज वसुली, कर्जदारांचा पाठपुरावा आणि कर्जदारांच्या तक्रारींची दखल घेणे आणि त्यांचे निराकरण करणे यासंबंधीचे मुख्य निर्णय घेण्याचे काम आऊटसोर्स केले.

आरबीआयने सांगितले की पॉलिटेक्स इंडियाने कर्ज देण्याशी संबंधित काम आउटसोर्सिंग करताना नियमांचे उल्लंघन केले. काही प्रकरणांमध्ये त्यांनी सेवा पुरवठादाराकडून जास्त व्याज देखील घेतले आहे. ही सर्व क्रिया RBI च्या फेअर प्रॅक्टिस कोड (FPC) मार्गदर्शक तत्त्वांच्या विरुद्ध आहे.

नोंदणी प्रमाणपत्र रद्द झाल्यानंतर दोन्ही संस्था यापुढे नॉन-बँकिंग वित्तीय संस्थेचा (NBFI) व्यवसाय करणार नाहीत, असे RBI ने म्हटले आहे.