हेल्थ वर्क
आपण दहा ते बारा वर्षांच्या मुलांना जमतील तेवढ्या संधी उपलब्ध करून दिल्या पाहिजेत. त्यात ओरिगामीपासून क्रिकेटपर्यंत काय वाट्टेल ते असले पाहिजे. मुले ठरवतील ती गोष्ट आपली आर्थिक कुवत पाहून त्यांना करू द्यावी. आर्थिक कुवत नसल्यास मुलांना नीट सांगितल्यावर समजते. या वयामध्ये मुलांना हालचालींतील मजा कळणे आवश्‍यक आहे. तसेच, एखादी गोष्ट स्वतंत्रपणे बनवण्यातील मजा दुसऱ्याने बनविलेल्या गोष्टीत नाही, हेही समजणे आवश्‍यक आहे.

एकदा हालचालीतील मजा कळल्यावर व्यायाम जुलमाचा रामराम न होता एक अत्यंत आनंददायक गोष्ट होते. शरीराची निगा राखणे हा सहजस्वभाव होतो. सर्वत्र खेळाआधी व्यायाम शिकविण्याची घाई झालेली दिसते. आपली फुटबॉलची किक लांब जात नाही. ती लांब जाण्यासाठी मुले आनंदाने ताकदीचे व्यायाम करतात. सिंहगड चढताना आपल्याला दम लागतो आणि आपण मागे पडतो, हे दूर करायला दमश्‍वासाचे व्यायाम करायला मुले तयार होतात. झाडावर चढताना आपला पाय वरच्या फांदीवर जात नाही, हे समजल्यावर मुले लवचिकपणाचे व्यायाम उत्साहाने करतात. बारा ते चौदा या वयोगटातील मुले ही शारीरिक व मानसिकदृष्ट्या विचित्र वयात असतात. त्यांना काही सांगायला गेले, तर त्यांना माहीत असते आणि त्यांना काही विचारले तर माहीत नसते. त्यामुळेच, अशा वेळी मुलांना अंतर्मुख करणे महत्त्वाचे ठरते. 

(येत्या सोमवारच्या (ता. २०) अंकात ः अनंत प्रश्‍नांची उत्तरे देणारी सुटी)