झारखंडमधील पलामू व्याघ्र प्रकल्पांतर्गत येणारे प्रसिद्ध बेतला नॅशनल पार्क तीन महिन्यांच्या पावसाळी बंदीनंतर गुरुवारी (१ ऑक्टोबर) पर्यटकांसाठी पुन्हा खुले करण्यात आले. यासोबतच पलामू व्याघ्र प्रकल्पातील नव्या पर्यटन हंगामालाही सुरुवात झाली. चतरा लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार कालीचरण सिंह आणि वन विभागातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत उद्यानाचे उद्घाटन करण्यात आले. त्यानंतर पर्यटकांच्या जिप्सी सफारीला सुरुवात झाली.

पलामू व्याघ्र प्रकल्पातील बेतला राष्ट्रीय उद्यान दरवर्षी १ जुलै ते ३० सप्टेंबर या कालावधीत बंद ठेवले जाते. पावसाळ्यातील परिस्थिती आणि वन्यजीवांच्या संरक्षणाच्या दृष्टीने हा हंगामी बंद असतो. १ ऑक्टोबरपासून पुन्हा पर्यटन सुरू होते.

जंगल सफारीसोबत वन्यजीवांचे दर्शन

पार्क खुले होताच पर्यटकांनी खुल्या जिप्सीमधून जंगल सफारीचा आनंद घेतला. बेतला परिसरात चितळ, हरणे, सांबर, बायसन तसेच हत्ती आणि विविध पक्ष्यांचे दर्शन घेता येते. झारखंड वन विभागाच्या माहितीनुसार बेतला नॅशनल पार्क सुमारे २२६ चौरस किलोमीटर क्षेत्रात पसरले असून, तो पलामू व्याघ्र प्रकल्पाचा भाग आहे.

पलामू किल्ला परिसरही सफारीच्या कक्षेत

यंदाच्या पर्यटन हंगामातील महत्त्वाचे आकर्षण म्हणजे ऐतिहासिक पलामू किल्ला परिसर. किल्ल्याच्या परिसराला पर्यटन सर्किटशी जोडण्यावर भर देण्यात आला आहे. पलामू किल्ला बेतला नॅशनल पार्कपासून सुमारे तीन किलोमीटर अंतरावर असून, औरंगा नदीच्या काठावर दोन ऐतिहासिक किल्ल्यांचे अवशेष आहेत.

किल्ला परिसरात वन्यजीव आणि ऐतिहासिक वारसा या दोन्हींचा अनुभव पर्यटकांना घेता येणार आहे. मात्र या परिसरातील नियमांचे पालन करणे पर्यटकांसाठी आवश्यक असेल.

झारखंडी खाद्यपदार्थांचाही आस्वाद

यंदा वन्यजीव पर्यटनासोबत स्थानिक खाद्यसंस्कृतीला प्रोत्साहन देण्याची तयारी करण्यात आली आहे. पर्यटकांना धुस्का, लिट्टी-चोखा यांसारख्या झारखंडी पारंपरिक पदार्थांचा आस्वाद घेता येणार आहे. स्थानिक नागरिक आणि ग्रामीण भागातील महिलांना पर्यटनाशी जोडण्याच्या उद्देशाने खाद्यपदार्थ आणि ग्रामीण हाटाच्या माध्यमातून स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

संपूर्ण पर्यटन सर्किट प्लास्टिकमुक्त

बेतला पार्क आणि संबंधित ईको-टुरिझम सर्किट प्लास्टिकमुक्त करण्यावरही भर देण्यात आला आहे. प्लास्टिक घेऊन येणाऱ्या पर्यटकांसाठी कडक नियम लागू करण्यात आले असून, कचरा न करण्यासंदर्भात उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. काही ठिकाणी प्लास्टिकसाठी कॉशन मनीची व्यवस्थाही करण्यात आली आहे.

मेदिनीनगर आणि बरवाडीहहून पोहोचणे सोपे

बेतला हे पलामू व्याघ्र प्रकल्पातील प्रमुख पर्यटन केंद्र आहे. ते मेदिनीनगरपासून सुमारे २५ किलोमीटर अंतरावर आहे. बरवाडीह रेल्वे स्थानक सुमारे १२ किलोमीटर अंतरावर असून, त्यामुळे रेल्वेने येणाऱ्या पर्यटकांसाठीही बेतला गाठणे सोपे आहे.

दुर्गापूजेच्या सुट्ट्यांच्या पार्श्वभूमीवर नव्या पर्यटन हंगामात बेतला नॅशनल पार्कमध्ये पर्यटकांची संख्या वाढण्याची अपेक्षा आहे. जंगल सफारी, ऐतिहासिक स्थळे आणि स्थानिक खाद्यसंस्कृतीचा अनुभव यामुळे यंदाच्या पर्यटन हंगामात बेतला हे पर्यटकांसाठी महत्त्वाचे आकर्षण ठरणार आहे.